Hatay’a ilerliyorduk!

     Hatay Türkiye'nin en önemli eski yerleşim yerlerinden biridir. Hatay tarihine girersek, günlerce sürer… Kısaca Cumhuriyet döneminden bahsedelim:

    Ankara’da, Fransa ile Türkiye arasında, 23 Haziran 1939 tarihinde “Türkiye ile Suriye Arasında Toprak Sorunlarının Kesinlikle Çözümüne İlişkin Antlaşma”nın imzalanması ile Fransa, Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını kabul etmesiyle, Hatay Devlet Meclisi, , 29 Haziran 1939 tarihinde oy birliği ile Türkiye Cumhuriyeti'ne iltihak kararı aldı. Türkiye ise, 7 Temmuz 1939 günü çıkarılan bir yasa ile "Hatay" ilini kurarak bağlanma işlemini sonuçlandırdı. 23 Temmuz 1939'da Fransız Birlikleri Hatay'ı terk ettiler.

     2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile Hatay'da sınırları il mülki sınırları olan Büyükşehir Belediyesi kuruldu ve 2014 Yerel seçimlerinin ardından Büyükşehir Belediyesi çalışmalarına başladı.

    Lise yıllarımda bir kez kısa süreli, İskenderun’dan münibüsle geldiğim ve Harbiyi şelalesini gördüğüm Hatay’a geldik. Aracımızla şehir merkezinde ilerlerken, kırmızı ışıkta beklerken yanımızda motorlu kurye duruyordu. Ona müzeyi sorduk. Sağa dönerek ilerleyin demesine rağmen, biz navigasyona uyalım dedik. O bizi sol taraftan ilerletti. Gidiyoruz, nereye gittiğimizi bizde bilmiyoruz. Kuzenimizin torunu da sıkılmıştı. Hadi evimize gidelim diye tutturdu! Ancak mesai bitimine çok az zaman kaldığı için, müzeyi gezelim ondan sonra gideriz dedik. O arada aracın içinde uyumaya başladı… Nerelerden nereye gittik. Dere tepe düz gittik misali, sonunda müzeyi bulduk! Bulmaya bulduk ta, biz kafayı bulduk sıcağın etkisiyle… Şansımızdan müzenin önündeki yolun kenarında aracımıza park yeri bulduk. Arkamızdan atlı geliyor gibi daldık müzenin girişine… Bizler ücretsiz biletlerimizi aldık. Eşim, bu böyle olmayacak ilerdeki günlerde de kullanırım diye müze kartı aldı.!

     Hatay’da tek bir müze yokmuş ki! Navigasyon ne yapsın biz ne yapalım!

     Hatay Şehir Müzesi, Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi, Birde şimdi gezeceğimiz Hatay Arkeoloji Müzesi varmış!

     Dünyanın en büyük mozaik müzesiymiş! Antik dönemine ait eserlerin sergilendiği bu sanat müzesinin yapımına 2011 yılında başlanmış. Yeni müze binası 28 Aralık 2014 tarihinde düzenlenen resmi törenle açılmış.

    Hatay Arkeoloji Müzesi Tarihine bakalım:

    Yeni Hatay Arkeoloji Müzesi Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Hatay Valiliğinin finansmanı ile Mimar Kemal NALBANT tarafından projelendirilmiştir. Müze binasının yapımına Mayıs 2011 yılında başlanmıştır. 53,500 metrekare arazi içerisine, oturum alanı 16.000 metrekare olan yapının kapalı alanı 32.754,14 metrekaredir. 10,700 metrekare alan ise sergileme alanı olarak kullanılmaktadır.

    Hatay’da yaşam G.Ö. 43.000 ile M.Ö.17.000 yılları arasında Üçağızlı Mağarası’nda başlar. Hatay Arkeoloji Müzesi yeni sergi alanına Samandağ İlçesi, Meydan Köyünde bulunan Üçağızlı mağarası canlandırılması ile girilmektedir.

•   Neolitik dönemden Demir Çağının sonuna kadar yerleşilmiş olan höyük kültürleri sergilenmektedir. Amik ovasında yer alan Tell Kurdu, Tell Tayinat ve Tell Aççana höyük mimarilerinden esinlenerek o dönemin yapıları müze içerisine inşaa edilmiş ve bu yapılarından çıkan buluntular mekan içerisinde teşhir edilmiştir. Mimarisi canlandırılan höyükler dışında, Amik ovasındaki höyüklerden bulunan küçük buluntuların sergilendiği vitrinlerde Tell Cüdeyde, Çatalhöyük, Tabal el Akrad buluntuları ile Amik ovası dışında kalan ve kazısı yapılan höyüklerden Samandağ’da yer alan Al Mina ve Sabuniyeden çıkan küçük eserler de yer almaktadır. Salonun sonunda Dörtyol‘da bulunan Kinet Höyük mimarisi, bulunan eserleriyle birlikte görsel beğeniye sunulmuştur.

    Büyük İskender’in Hatay’a gelmesi ve sonraki süreçte komutanlarının kurduğu devletlerin eserleri ile sergi devam etmektedir. Bu alanda Sasani, Helenistik ve Selevkos dönemine ait küçük eserler bulunmaktadır. Tykhe Hellenistik dönemden itibaren Antiokheia’nın talih tanrıçasıdır. Roma Döneminde de varlığını sürdüren Tykhe Antiokheia’ya özgü sembollerle tanınmaktadır. Sergide Antiokheia Tykhe’sinin tasvir edildiği heykeller ve sikkeler yer almaktadır. Mitoloji Bölümünde Helenistik ve Roma Döneminde inanılan tanrı-tanrıça ve kahramanların heykelleri sergilenmektedir.

    Mozaik koleksiyonu açısından dünya birincisi olan Hatay Müzesinde M.S.2-5. yüzyıllar arasına ait mozaikler mimari mekan canlandırmalarıyla birlikte sergilenmektedir.

   2018 yılı Nisan ayında teşhiri tamamlanarak ziyaretçisiyle buluşan "Lahitler Salonu"'nda antik çağda ölü gömme gelenekleri ve kültleri ile ilgili olan lahitler, urneler, ostotekler ve mezar stelleri yer almaktadır. Salon, ünlü "Antakya Lahdi " ile sona ermektedir. Müze Ortaçağ ve İslami Eserler Bölümüyle tamamlanmaktadır.

    Açılan bölümlerde, 10 adet alan canlandırması, 86 adet heykel, 6 adet sütun ve sütun başlığı, 1340 metrekare mozaik, yazıtlar, steller, mil taşları, lahitler, 6 adet maket ve 58 adet vitrin içerisinde, binlerce metal, seramik ve cam eser sergilenmektedir. Proje tamamlandığında 120 adet heykel, yaklaşık 3500 metrekare mozaik, 942 adet sikke, 90 adet vitrin içerisinde binlerce eser, mozaikli alan canlandırmaları, heykel sergi alanları, kurtuluş caddesi gibi sergilemeler ile dünyadaki en büyük mozaik koleksiyonunun sergilendiği müze haline gelecektir.

*      *     *

    Çok hızlı bir şekilde gezmeye çalıştık. Muhteşem bir müze! Ancak kısa sürede gezilecek gibi değil! Bizim ki gördük mü, gördük avunması olacaktı!

•  Hiçbir şey almadan dönüyoruz…
• Hiçbir şey yemeden, içmeden dönüyoruz…
• Asi Nehrini dahi görmeden dönüyoruz… Yanından geçtiysek de biz farkında değildik…

• Büyük Hatay parkını görmeden dönüyoruz…
• Hatay Ulu Cami’yi görmeden dönüyoruz…
• Hatay Kurtuluş caddesini görmeden dönüyoruz…
• Hatay Devleti Meclis Binasını görmeden dönüyoruz…
• Hatay Habib-i Neccar Camiini görmeden dönüyoruz…
• Halil Ağa Camiini görmeden dönüyoruz…
• Şekercik Camiini görmeden dönüyoruz…
• Uzun Çarşıyı göremeden dönüyoruz…
• Aromatik Bitkiler Müzesini göremeden dönüyoruz…
• Aziz Paul Ortodoks Kilisesi- Aziz Piyer ve Aziz Paul Kilisesini göremeden dönüyoruz…
• Katolik Kilisesini göremeden dönüyoruz…
• Protestan Kilisesini göremeden dönüyoruz…
• Musevi Havrasını göremeden dönüyoruz…
• Meydan hamamını göremeden dönüyoruz…
• Harbiye’yi göremeden dönüyoruz…
• Hatay kalesini göremeden dönüyoruz…
• Demir Köprüyü göremeden dönüyoruz…
• Hatay Şehir Müzesini göremeden dönüyoruz…
• Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesini göremeden dönüyoruz…
• En önemlisi, yedek subay olarak askerliğimi yaptığım, Kahramanmaraş’daki, Hataylı Astsubay arkadaşım Erdal Neşeli’yi göremeden dönüyoruz…

     Bu güne kadar gezdiğim, gördüğüm yerden sonra, şu sonuca vardım! Kesinlikle, böyle Kültür gezileri, tur şirketleri ve rehberle gezilmeliydi. Hem zaman, hem ekonomi, hem de programın akışı açısından!

     Biz ne gördük, bir günde!

     Bana göre, kocaman bir hiç!

Bitti!