Politik Aymazlık

 

Siyasetin en büyük tehlikesi seçim kaybetmek değildir. Hatta iktidarı kaybetmek de değildir. Siyasetin asıl tehlikesi, siyasetçinin gerçeklik algısını kaybetmesidir. Çünkü seçim kaybeden siyasetçi yeniden kazanabilir. İktidardan düşen bir siyasi hareket yeniden iktidara gelebilir. Fakat gerçeklikle bağını kaybeden siyasetçinin önce toplumla, ardından siyasetle kurduğu ilişkinin mahiyeti değişir.

Artık halkın temsilcisi olmaktan çıkar, kendi zihninde halkın üzerinde konumlanan bir figüre dönüşür. Politik aymazlık olarak ifade ettiğim bu durum bir siyasi sendromdur. Politik aymazlık; siyasal aktörlerin toplumdaki siyasal ve toplumsal gerçeklikleri, değişen beklentileri ve kendi tutumlarının muhtemel sonuçlarını yeterince görememesi veya bütün bunlara karşı giderek kayıtsızlaşmasıdır.

Üstelik bu hastalık birdenbire ortaya çıkmaz. Önce siyasetçinin etrafı değişir. Eleştirenler uzaklaşır, alkışlayanlar yakınlaşır. Yanlışını söyleyenler “vefasız”, itiraz edenler “hain”, uyaranlar “kıymet bilmez” ilan edilir. Bir süre sonra siyasetçinin çevresinde yalnızca onun duymak istediklerini söyleyen insanlar kalır. Böylece bir yankı odası oluşur. Siyasetçi konuşur, çevresindekiler alkışlar. Bir fikir söyler, “müthiş” denilir. Bir karar verir, “çok doğru” denilir. Hata yapar, mutlaka bir gerekçe bulunur. Başarısız olur, suçlayacak başka birileri aranır. Nihayetinde insan, kendi sesinin kendisine geri döndüğü bu odada, duyduğu yankıyı halkın sesi zannetmeye başlar.

Bir süre sonra siyasetçi halkı dinlemeyi de bırakır. Çünkü ona göre sorun kendisinde değildir; halk onu yeterince anlayamamaktadır. Halk memnun değilse yapılanları göremiyordur. Eleştiriyorsa kıymet bilmiyordur. Oy vermiyorsa hata yapıyordur. Başkasını tercih ediyorsa kandırılmıştır. Böyle düşünen siyasetçi için halk, artık iradesine saygı duyulması gereken bir özne olmaktan çıkar; eğitilmesi, ikna edilmesi ve gerektiğinde azarlanması gereken bir kitleye dönüşür. Temsil ilişkisi böylece tersine çevrilir.

Demokraside siyasetçi yetkisini halktan alır. Politik aymazlığa kapılmış siyasetçinin zihninde ise sanki halk varlığını siyasetçiye borçludur. O artık halkın kendisine verdiği yetkiyi kullanan geçici bir temsilci değildir. Kendisini halka bahşedilmiş bir lütuf olarak görmeye başlar. Bu düşünce, politik aymazlığın belki de en ileri aşamasıdır. Çünkü siyasetçinin zihninde artık hesap verme ilişkisi tamamen ortadan kalkmıştır. Kendisine verilen makamı bir emanet olarak değil, kendi doğal hakkı olarak görmeye başlar.

Kamu kaynağı ganimet değildir; milletindir. Fakat insan kendisini toplumdan üstün görmeye başladığında, sınırlar da zihninde bulanıklaşır. İşte politik aymazlığın ahlaki tehlikesi burada ortaya çıkar. Kendisine her şeyi yakıştıran siyasetçi, zamanla kendisine her şeyi hak görmeye başlayabilir. Önce küçük ayrıcalıklar normalleşir. Sonra makamın imkanları kişisel konforun parçası haline gelir. Ardından eş, dost, akraba, yakın çevre…

Liyakat geri çekilir, sadakat öne çıkar. Kamu ile özel arasındaki çizgi silikleşir. Ve denetimsiz güç, uygun koşullarda kayırmacılıktan çıkar çatışmasına, kamu kaynaklarının amacı dışında kullanılmasından yolsuzluğa kadar uzanabilecek daha ağır sorunlara zemin hazırlayabilir.

En önemlisi de siyasetçinin kendisine sürekli şu soruyu sormaya ihtiyacı vardır: “Ben gerçekten halkın sesini mi duyuyorum, yoksa kendi sesimin yankısını mı?” Çünkü siyasette insanı gerçeklikten koparan şey bazen iktidarın kendisi değil, iktidarın etrafında oluşturduğu sessizliktir. Ve o sessizliğin içinde yalnızca alkış duyuluyorsa, siyasetçi için tehlike çoktan başlamış demektir.

Politik aymazlığın en hazin tarafı da budur: Siyasetçi halktan koptuğunu en son kendisi fark eder. Etrafındaki alkışları sevgi, suskunluğu rıza, kalabalıkları sadakat zanneder. Unutmamak gerekir halktan kopan siyasetçi önce gerçeği, sonra ölçüyü, en sonunda da halkı kaybeder. Çünkü siyasette yankılar bir süre insanı avutabilir.

Ama günün sonunda tarihi yankılar değil, gerçekler yazar.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum
Dr. Hasan Kaya Arşivi

İl Gazetesi 43 yaşında

18 Eylül 2026 Cuma 15:00

Kızılay Solcusu

09 Eylül 2026 Çarşamba 17:30

Siyaset Çeşmesi

07 Ağustos 2026 Cuma 17:00

Çocuk şiddeti

17 Nisan 2026 Cuma 10:50

ADAY ENFLASYONU

26 Mart 2026 Perşembe 13:42

Değer Düşmanları

19 Mart 2026 Perşembe 11:42

Aynadaki aday

04 Mart 2026 Çarşamba 14:02

Milliyetçi misin? Ulusalcı mı?

18 Şubat 2026 Çarşamba 13:22

Hayırlı Cumalar Deterjanı

11 Şubat 2026 Çarşamba 12:39

Saç Örgüsü

04 Şubat 2026 Çarşamba 11:30