Kırıkkaleli emekliler dikkat: Rakamlar netleşti ama milyonlarca kişi sıfır zam riskiyle karşı karşıya!

Haziran ayı enflasyon rakamlarının resmi olarak duyurulmasıyla birlikte, milyonlarca memur, memur emeklisi ve işçi emeklisinin merakla beklediği 6 aylık enflasyon farkı nihayet netlik kazandı. Ancak Kırıkkale'deki emekli vatandaşlar başta olmak üzere Türkiye genelindeki milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren çok kritik bir detay ortaya çıktı. Sosyal güvenlik uzmanları, kamuoyunda büyük bir beklenti yaratan bu artışın her emeklinin cüzdanına aynı oranda yansımayacağı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Kırıkkale emekli kök maaş zam mağduriyeti olarak nitelendirilen bu durum nedeniyle, yasal bir taban aylık düzenlemesi yapılmadığı takdirde milyonlarca kişinin eline geçen nakit parada hiçbir değişiklik yaşanmayabilir.

Temmuz ayı itibarıyla açıklanan veriler doğrultusunda milyonlarca vatandaşın gelir tablosu yeniden şekillenirken, "en düşük emekli aylığı" uygulaması alanındaki sistemsel detaylar pek çok kişide hayal kırıklığı yaratma riski taşıyor.

ENFLASYON FARKI NETLEŞTİ AMA MAAŞLARA AYNI YANSIMAYACAK

Sosyal güvenlik uzmanları, kamuoyunda "emekli zammı" olarak bilinen bu sürecin aslında teknik olarak bir enflasyon farkı yansıması olduğunu hatırlatıyor. Sistemdeki en büyük açmaz ise zam oranlarının vatandaşın eline geçen nakit para üzerinden değil, sistemde kayıtlı olan "kök aylığı" üzerinden hesaplanması. Türkiye genelinde yaklaşık 4,7 milyon emeklinin bu durumdan doğrudan etkilenebileceğini belirten uzmanlar, en düşük emekli aylığının altında kök maaşa sahip olan vatandaşların yapılan enflasyon artışını fiilen hissedemeyeceğini vurguluyor.

KÖK AYLIK OYUNU: SİSTEM ARTIYOR, CEP DEĞİŞMİYOR

Mevcut yasal mevzuatta en düşük emekli aylığı tabanı 20 bin lira olarak uygulanıyor. Ancak yeni zam hesaplanırken doğrudan bu 20 bin liralık sınır baz alınmıyor. Sistemin işleyişi şu şekilde ilerliyor: Öncelikle emeklinin ham maaşı olan kök aylığına belirlenen 6 aylık enflasyon farkı ekleniyor. Bu ekleme sonucunda ortaya çıkan yeni tutar, yasal sınır olan 20 bin lira ile mukayese ediliyor. Eğer enflasyon farkı eklenmiş yeni maaş 20 bin liranın altında kalıyorsa, devlet aradaki farkı kapatarak emekliye yine taban fiyat olan 20 bin lirayı ödüyor. Yani sistem üzerinde maaşınız artsa bile bankamatikten çektiğiniz para kuruşu kuruşuna aynı kalıyor.

DUL VE YETİM AYLIĞI ALANLAR DA RİSK ALTINDA

Uzmanlar, bu teknik düğümün sadece dosya sahibi emeklileri değil, sistemden pay alan diğer hak sahiplerini de vuracağını belirtiyor. Hayatını kaybeden sigortalıların yakınları olan ve hisseleri oranında dul ile yetim aylığı alan vatandaşlar da eğer kök maaşları düşükse bu enflasyon farkı artışından fiilen yararlanamayacak ve hesaplarına yatan para sabit kalacak.

TABLOYLA HESAPLAMA: 16 BİN LİRALIK KÖK MAAŞ ÖRNEĞİ

Durumun daha net anlaşılabilmesi adına uzmanların paylaştığı matematiksel formül ve örnek şu şekildedir:

Yukarıdaki tabloda da açıkça görüldüğü üzere, kök maaşı 16 bin lira olan bir emeklinin aylığına yüzde 18 oranında enflasyon farkı uygulandığında maaşı kağıt üzerinde 18 bin 880 liraya yükseliyor. Ancak bu tutar en düşük aylık sınırı olan 20 bin liranın altında kaldığı için devlet yine 20 bin lira ödüyor. Sonuç olarak sistemde zam yapılmış gibi görünse de emeklinin cebine giren parada en ufak bir artış meydana gelmiyor. Meclis'in bu konuda yeni bir taban aylık düzenlemesi yapıp yapmayacağı ise merakla bekleniyor.