10 Yılda 100 bin nüfus kaybeden şehir: Kırıkkale’de ne yanlış yapıldı?

Kırıkkale Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Varlı, Kırıkkale nüfusunun 2000 ile 2010 yılları arasında yaşadığı 100 bin kişilik sert düşüşün temel nedenlerini anlattı. Bu devasa nüfus dalgalanmasının akademik bir "tez konusu" olması gerektiğini vurgulayan Varlı, şehrin sanayi geçmişinden bugüne çarpıcı bir analiz sundu.

İL OLDUKTAN SONRA REKOR ARTIŞ, ARDINDAN BÜYÜK ŞOK

Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) etrafında şekillenen Kırıkkale, 21 Haziran 1989 tarihinde Ankara'adan ayrılarak il statüsü kazandı. Dönemin Başbakanı Turgut Özal tarafından yapılan törenle il olan şehrin ilk valisi ise 17 Ağustos 1989 tarihinde görevine başladı.

MKE’nin kuruluşundan itibaren yoğun bir göç dalgasıyla büyüyen Kırıkkale; çevre illerden, Doğu ve Karadeniz bölgelerinden gelenlerle Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk sanayi şehirlerinden biri haline geldi. İl olduktan sonra yapılan ilk nüfus sayımında 349.396 olan nüfus, 2000 yılında rekor kırarak 383.508'e ulaştı. Ancak 2010 yılına gelindiğinde şehir adeta bir şokla karşılaştı: Kırıkkale, sadece 10 yıl içinde nüfusunun yaklaşık yüzde 28’ini, yani 100 bin insanını kaybetti.

BAŞKAN VARLI: "ÖZEL SEKTÖRÜ GELİŞTİREMEDİK, SIRTIMIZI DEVLETE YASLAMAK İSTEDİK"

Kırıkkale Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Varlı, kent nüfusunda yaşanan bu çarpıcı değişimin nedenlerini gazetemize şu sözlerle açıkladı:

"En büyük neden Kırıkkale’de Savunma Sanayi’ne yönelik özel sektör gelişiminin yaşanmamasıdır. Devlet burada savunma sanayine yönelik adımlar atarak fabrikayı kurdu, Kırıkkale Cumhuriyetin ilk sanayi şehirlerinden birisi oldu ama biz bunu sürdüremedik. Sanayi şehri olduk a​​​​​​​ma özel sektörü geliştiremedik. MKE’ye yönelik yan parça üretim tesisleri kuramadık. Devletin kamu kuruluşlarındaki çalışan sayısını azaltma kararı sonrası MKE ve TÜPRAŞ’ta çalışan sayısında ciddi azalma yaşandı. Bu süreçte Kırıkkale 100 bin nüfus kaybetti. Bu çok ciddi bir rakam; üzerine tez yazılmalı. O dönem Türkiye nüfusu hızla artarken Kırıkkale nüfusu azaldı, milletvekili sayımız düştü."

​​​​​​​

​​​​​​​

"RİSK ALMAK İSTEMEDİK, BÜYÜK FİRMALARI BEKLEDİK"

Kırıkkale’nin potansiyelini kullanamadığını belirten Varlı, İzmit ve İzmir örneğini vererek eleştirilerini sürdürdü:

"Örneğin TÜPRAŞ’a yönelik petro-kimya tesisleri kuramadık. İzmit ve İzmir’de TÜPRAŞ’a yönelik özel sektörde yeni tesisler kuruldu ama biz Kırıkkale olarak kendi yağımızda kavrulmayı benimsedik. Risk almak istemedik. Sermaye sahipleri, şehrin zenginleri hep daha kolay para alanlarına yöneldi. Hep bekledik ki büyük firmalar gelsin, devlet gelsin Kırıkkale’ye fabrika yapsın. Bu hata bize ciddi bir nüfus kaybı olarak geri döndü."

ÇIKIŞ YOLU: YENİ OSB VE MASTER PLAN

Yaşanan bu tarihi kaybın ardından Kırıkkale'nin yeniden "parlayan yıldız" olması için çözüm yolları da masada. Başkan Varlı, geçmişteki hatalardan ders çıkarılarak Balışeyh Akçakavak OSB gibi yeni yatırım alanlarının hayata geçirildiğini vurguladı. Ancak bu yatırımların başarıya ulaşması için Kırıkkale’nin acilen bölgeyi kapsayan "Master Plan" teşviklerine dahil edilmesi ve ulaşım sorunlarının aşılması için idari sınırların güncellenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Varlı, son olarak şu çağrıda bulundu: "Son yıllarda özel sektörümüz gelişmeye başladı ama yeterli değil. Bu konuda siyasilerimiz, bürokratlarımız ve STK’larımız girişimlerde bulunmaya devam etmeli."