Nemrut dağ yolu minibüslerle dolu! İnanılır gibi değil… Gidişli gelişli, arka arkaya, neredeyse kilometrelerce… Daha çok gidiş yönü kalabalık. Yol üstünde, Eski Kahta Kalesi…

    ESKİ KAHTA KALESİ:

    Karakuş Tümülüsü, Cendere Köprüsü, Arsemeia ne Nemrut Dağı yolu güzargahı üzerinde bulunan, üç önemli medeniyetin izlerini taşıyan, Eski Kahta Kalesini ancak araç içinden fotoğraflayabildim. Sarp ve yüksek bir dağın zirvesinde inşa edilmiş heybetli görümümü ile dikkat çeken Eskikahta Kalesi’nin ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemekle beraber, Kommagene’liler döneminde yazlık başkent olan Arsameia ile birlikte önemli bir idare merkezi, kale olarak inşa edilmiş, Roma’lılar döneminde geliştirilerek konumu devam ettirilmiştir. 1260’larda Memlukların bölgeye hakim olmasıyla kale restore edilmiş ve bugünkü son şekli verilmiştir. Eski Kahta ‘nın Cumhuriyet dönemine kadar ilçe merkezi olarak Elazığ’a (Memuret-ül Aziz) bağlı kalması kalenin 1926‘lara kadar kullanıldığı anlaşılmaktaymış…

   Kalede su yolları, sarnıç, zindan, dükkanlar, ibadet mekanları ve geniş odalar bulunmaktadır. 1970’lerde kazı ve kısmi restoresi yapılan kale için yeni bir restorasyon projesi ile yakın yıllarda hak ettiği iyileştirmeye kavuşturulmak istenmekteymiş.

     Nihayet Minibüslerin park alanındayız.

     Ana -baba günü! Görmesek, inanmak mümkün değil!

     Bugün ayın 15…

     Çalışan memurların maaş günü! Ben emekli olalı iki hafta olmuştu. Minibüsten tam ineceğimiz zaman, çalıştığım yerden bir telefon, yanlışlıkla hesabıma, çalışıyor gibi maaş yatırılmış. Mesai bitimine bir saat kalmıştı. Minibüsten iner inmez, etrafıma bakmayı bıraktım. Hem faiz uygulamasıyla karşılaşmamak, hem de hesaba yanlışlıkla yatıran ilgilileri sıkıntıya sokmamak adına. Telefonuma gönderilen hesap numarasına, yatan maaşımı geri iade etme telaşına düştüm.

     Neyse ki, internet Nemrut dağı eteklerinde çekti ve işlemleri yapabildim. İlgilileri de bilgilendirdim.

     Saat neredeyse 16.00’yı geçiyordu… Şansımızdan hava yağışlı ve sili değildi. Fakat çok çarpıcı güneşte yoktu. Anlaşılan tam güneşin batışını seyretme olanağı bulamayacaktık.

   NEMRUT DAĞI:

     2150 metre yüksekliğindeki dağın yamaçlarına hemen çıkılmayacaktık. Dağa iki yoldan çıkılıyormuş. Uzun, fakat basamaklı olan yoldan grubumuz devam etmeye başladı. Kimse kimseyi görecek durumda değildi. Çoğunluk çıkarken, inenlerde vardı!  Ara ara banklarda var, soluklanmak mola vermek için!  Hava çok soğuk değil, ancak terlememek de elde değil!

     Nihayet dağın yamacına ulaşmıştık. Doğru dürüst bir fotoğraf çekme şansı çok azdı kalabalıktan… Birde telefon işi iyice karıştırıyordu. Selfi çekmek için engel teşkil edenler daha çoğunluktaydı.

     Adıyaman ilinde yer alan dağın, yüz ölçümünün büyük bir kısmı Kahta ilçesinde yer alırken az bir kısmı ise Malatya'nın Pütürge ilçesi yakınlarında Ankar dağları civarında Toros dağ silsilesinde bulunuyormuş. Malatya’dan da gelinirmiş Nemrut dağına. O nedenle de her iki ilde sahiplenmiş. 1987'de UNESCO tarafından Dünya Mirası ilan edilen Nemrut Dağı, 1988 yılında tesis edilen Nemrut Dağ Milli Parkı ile korumaya alınmıştır.

Kommagene Krallığı’nın (M.Ö. 163-M.S. 72 ) Kral I. Antiochos (M.Ö. 69-40) devrinde inşa edilmiştir. Dağ, eski çağlarda "Kommagene" olarak bilinen, bu alanda bulunan arkeolojik kalıntılara ev sahipliği yapmaktadır. M.Ö. 1. yüzyılda dağın zirvesine inşa edilen ve yapıldığında 55 metre yükseklikte olan tümülüs, bugün 50 metre yüksekliğinde ve 150 metre çapındaymış. Kommagene Kralı I. Antiochos'un tanrıların heykellerini diktirdiği bu tümülüsün doğu ve batı terası gün doğumu ve gün batımının tüm ihtişamıyla izlenebildiği mükemmel bir noktadır.

     Antiochos tümülüsü ve buradaki dev heykeller, Eskikale, Yenikale, Karakuş Tepe ve Cendere Köprüsü millî park içinde kalan kültürel değerlerdir. Doğu ve batı teraslarında Antiochos ile tanrı-tanrıça heykellerinin yanı sıra aslan ve kartal heykelleri bulunmaktadır. Batı terasında eşsiz bir aslanlı horoskop yer almaktadır. Aslanın üzerinde 16 ışından oluşan 3 adet yıldız vardır ve bunların Mars, Merkür ve Jüpiter gezegenlerini temsil etmekte olduğu sanılmaktadır. Tarihte bilinen en eski horokoptur..

     Heykeller Helenistik, Pers sanatı ve Kommagene ülkesinin özgün sanatı harmanlanarak yontulmuştur. Bu anlamda Nemrut Dağı'na "batı ve doğu uygarlığının köprüsü" denebilir.

     Kommagene kralı Antiochos Theos, M.Ö. yılında bu dağın tepesine, pek çok Yunan ve Pers tanrısının heykelinin yanı sıra kendi mezar-tapınağını da yaptırmıştır. Mezarda, bir kartalın başı gibi, tanrıların taş oymaları bulunur. Heykellerin diziliş şekli hiyeroteyon olarak bilinir.

     Mezarda 1881 yılında Alman mühendis Karl Sester tarafından kazı çalışmaları yapılmıştır. Daha sonraki yıllarda yapılan kazılarda da Antiochus'un mezarı bulunamamıştır.

   Doğu Terası: I. Antiochos tarafından yaptırılan üç terasın en görkemli ve bütünlüğünü korumuş olandır. I. Antiochos kendisi yanında ülkenin Ana Tanrıçası Kommagene, ortada Baş Tanrı Zeus-Orosmasdes, onun yanında Apollon-Mithras en sağda Herakles-Artagnes heykelleri, her iki yanında ise krallığın sembolleri olan koruyucu kartal ve aslan heykelleri simetrik olarak bulunmaktadır. Ayrıca ateş sunağı yer almaktadır.

   Batı Terası: Doğu terasındaki heykellerin aynısı burada da yapılmıştır. Ayrıca Pers atalarına ait dört adet kabartma da vardır.

   Kuzey Terası: Doğu ve batı terasları arasında hazırlanmıştır. Tören yolu olarak yapıldığı düşünülmektedir.
     Nemrut dağı Ören Yeri sahip olduğu yükseklik ve coğrafi şartların sağladığı koşullar sayesinde güneşin doğuşu ve batışının dünyada en iyi izlendiği yerlerden biri olarak biliniyordu. Ancak biz hava şartlarından dolayı tam olarak izleme olanağı bulamadık. Çekebildiğimiz kadar fotoğraf çekebildik. Bir saat kadar zaman geçirdiğimiz, her biri 5 tondan daha ağır taş blokların bulunduğu, heybetli ve görkemli heykellerin bulunduğu Nemrut dağından aşağıya geldiğimiz yoldan, dikkatlice iniyorduk. Minibüslerle, aracımızla buluşacağız benzinlikteydik. Çoğu tur şirketlerinin araçları da buradaydı. Adıyaman’daki otelimize hareket ettik. Kırıkkale -Ankara kadar bir yolumuz vardı…

devam edecek…