Çay deyip geçmeyin! Faydası kadar zararı da var

Çay, Türk halkının olmazsa olmaz içeceklerinden biridir. Çaysız kahvaltı düşünülemeyeceği gibi akşam sohbetlerinde de sık sık tercih edilen çayın sağlığa faydası olsa da, bu haber çay tiryakilerini üzecek. 5 duyu organına hitap eden çayın, rengiyle göze, kokusuyla burna, şekerini karıştırırken kulağa, sıcaklığıyla tene, tadıyla ise dile iyi geldiği belirtiliyor.

Yeşil Çay

Hızla artan yeşil çay kullanımı, dikkatleri üzerinde topluyor. Sıcak tüketilen içecek, sık sık gündeme geliyor ve dünyanın en sağlıklı içecekleri arasında sayılıyor. Yeşil çay faydaları ve kendine mahsus tadı ile müdavimleri tarafından tutkuyla içiliyor. Yeşil çay diyeti, farklı avantajları ile yaygınlaşmaya devam ediyor. Zengin içeriği sebebiyle, günün belirli zamanlarında içilmesi öneriliyor.

Yeşil Çay Ne Zaman İçilmeli?

Yeşil çay diyeti kapsamında, çayın düzenli tüketimi tavsiye ediyor. Ancak, çay tüketiminin günün belli saatlerinde olması ise üründen daha fazla faydalanmaya destek sağlıyor. İçindeki yüksek kafein miktarı sebebiyle egzersizlerden önce tercih ediliyor. Sabahları çok erken içilmesi önerilmeyen çayın, sabah en erken 10:00 – 11:00 arası tüketimi tavsiye ediliyor. Yemeklerden birkaç saat sonra ve öğün aralarında tüketimi ideal gösteriliyor. Özellikle, demir gibi gıda bileşenlerinin emilimini engellememesi için gıda alımından hemen sonra tüketilmiyor. Barındırdığı kafein maddesi sebebiyle yatmadan hemen önce içimi önerilmiyor. Kafein içermesi ve uykuyu kaçırması ihtimali ile uyumadan en geç iki saat önce içilmesi tercih ediliyor.

Yeşil Çay Günde Ne Kadar İçilmeli?

Zengin içeriği sebebiyle çayın tüketim zamanı ve miktarının takip edilmesi öneriliyor. Günümüz bilim insanları, günlük optimum yeşil çay kullanımı konusunda fikir birliği taşımıyor. Kimisi günde bir bardak içilebilir derken, diğerleri günde beş bardağa kadar tüketilebilir diyor. Bu miktar, kullanılan çayın türü ve demlenme süresine göre de değişebiliyor. Ayrıca bu miktar bünyeden bünyeye de farklılık arz ediyor. Belli rahatsızlıkları ve özel durumları olan bireylerin, bu tüketimi minimumda tutması öneriliyor. Öte yandan birçok bilim insanı faydaları sebebi ile sağlıklı bir yetişkinin bu çayı, günde beş defaya kadar tüketilmesinde bir mahsur görmüyor

Yeşil Çay Faydaları

Yeşil çay ilk olarak vücut için “EGCG (Epigallocatechin Gallate)” gibi faydalı çok sayıda madde içeriyor.

İçeriğindeki “kafein” sebebiyle beyin aktivitelerini artırıyor.

Bakterileri öldürerek, ağız ve diş sağlığını koruyor.

Bünyesinde yüksek miktarda vitamin, mineral ve enfeksiyon giderici madde bulunduruyor.

Yeşil çay faydaları ile hafızayı kuvvetlendiriyor, refleksleri ve pozitif ruh halini artırıyor.

İmmün sistemi dolayısıyla bünyeyi güçlendirir.

İçerdiği antioksidanlar, vücudu birçok hastalığa karşı koruyor.

Bulundurduğu “L-theanine” maddesi anksiyeteyi azaltıyor, mutluluk veren dopamin maddesini artırıyor.

Vücuda alınan az miktarda kafein ile bünyede kuvvetli bir etki oluşuyor.

Yeşil çay diyeti, metabolizmayı hızlandırıyor ve yağ yakımını arttırıyor.

Fiziksel performansı yükseltiyor.

Uzun ve sağlıklı bir ömür için, düzenli tüketimi tavsiye ediliyor.

Beyin fonksiyonlarını artırarak bireyi, Parkinson, Alzheimer gibi rahatsızlıklara karşı koruyor.

Kardiyovasküler rahatsızlık risk faktörlerini azaltıyor.

Kilo kaybını artırıyor ve obeziteyle mücadelede yardımcı oluyor.

Bünyeyi, Tip-II Diyabete karşı koruyor.

KIRMIZI ÇAY

Kırmızı Çay Nasıl Demlenir?

Kırmızı çay tarifi diğer bitki çayları gibi oldukça kolay. Yapmanız gereken tek şey; kırmızı çay almanız ve sıcak suyu hazırlamanız. Bir bardak hazırlamak isterseniz; 200 ml sıcak su ile bir tatlı kaşığı kırmızı çayınızı bir bardak içinde demleyebilirsiniz. Tadını biraz daha yumuşatmak istediğinizde limon veya bal ilave edebilirsiniz. Yaz sıcaklarında çayı soğutup buz dolu bir bardak içinde de tüketmek iyi bir fikir olacaktır. Güney Afrika’da kırmızı çayı sütle karıştırıp içmek, geleneksel bir davranıştır.

Birden fazla servis hazırlayacağınız zaman ise; her bir bardak için birer tatlı kaşığı çayı porselen demlik içine ekleyin. Kaç bardak elde etmek isterseniz, o kadar da sıcak su ilave edin. 8 veya 9 dakika demliğin kapağı kapalı şekilde bekleyin. Demlenen çay içilmek için hazırdır. Afiyet olsun.

Kırmızı Çayın Faydaları Nelerdir?

Neredeyse 300 yıldır Afrika’da tercih edilen kırmızı çalı çayı faydaları ile sağlığınıza ne gibi destek olabilir merak ediyor musunuz? İşte kırmızı çayın bilinmeyen faydaları:

Kırmızı çay, kafein içermemesi sebebiyle gönül rahatlığı ile tercih edilecek bir çaydır. Tansiyon hastaları eğer ilaç kullanıyorsa doktora danışıp çayı tüketebilirler.

Yeşil çaydan daha yüksek oranda antioksidan içermektedir. Antioksidanlar sayesinde bağışıklık sisteminiz daha da güçlenecek ve vücudunuzdaki zararlı maddeler ortadan kaybolacaktır.

Bitki çaylarının genel bir özelliği olan sakinleştirme, bu çay için de geçerlidir. Yorgun ve uykusuz günlerinizde bir fincan kırmızı çay içerek kendinizi daha rahat ve dinlenmiş hissedebilirsiniz.

Rooibos bitkisi yüksek oranda magnezyum ve kalsiyum içermektedir. Bu sebeple kas ve kemik sağlığınız için de etkili bir çaydır. Romatizma kaynaklı ağrılarınız olduğunda bu çayı içerek ağrılarınızı dindirebilirsiniz.

Potasyum içermesinden dolayı, ağrılı geçen günlerinizde ve sancılı durumlarınızda size iyi gelecektir. Çinko bulundurduğu için cilt sağlığınız için de etkili olan bir çaydır.

Kırmızı çalı çayı

Yemeklerden sonra oluşan ağırlığı ve sindirim problemlerini gideren bir çay tercihidir. Sindirim sisteminizi düzenleyerek sizi daha iyi hissettirir.

Kafein ve şeker oranı yok denecek kadar az olduğu için diyabet hastaları tarafından da tercih edilebilir. Sağlıklı sonuçlar almak adına, diyabet hastaları doktoruna danışıp çayı tüketmelidir.

Kan dolaşımını artırıp, kalp sağlığınızı da koruyacaktır. Rooibos çayı, DNA’sı hasar gören hücreyi onarmaktadır.Karaciğer sağlığı için de ideal bir çaydır.

Karaciğer hücrelerini uyarıp daha sağlıklı çalışmasını destekler. Karaciğer yağlanmasını da önleyecektir.

Araştırmalara göre rooibos bitkisinin yapraklarında aspalatin maddesi vardır. Bu madde ise kişinin vücudunda kanserler savaşan, kanser hücrelerini yok eden bir maddedir. Bu demek oluyor ki kırmızı çay kanseri önleyen bir bitki çayıdır. Yine aynı araştırmalar sonucunda, bağışıklık sistemi zayıflayan fareler üzerinde yapılan bir deneyde, rooibos bitkisinin bu farelerin bağışıklığını kısa süre içinde güçlendirdiği belirlenmiştir.

Avrupa’da kırmızı çay üzerine devam eden araştırmalarda yapılan deneylerde bu çayın cilt kanseri konusunda da etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Antioksidan özelliği sayesinde ciltteki zararlı maddeleri attığı da belirlenmiştir.

Kırmızı Çayın Zararları Nelerdir?

Bitki çaylarının içinde zararlı maddeler bulunmadığı için, tüketenlerde herhangi bir sorun teşkil etmez. Kırmızı çay da kişiye herhangi bir rahatsızlık ve zarar vermez. Sadece gebelik riski taşıyan anne adaylarının bu çayı içerken bir doktordan onay alması önerilir. Olası bir rahatsızlığı önlemek adına doktor onayı daima önemlidir.

Önerilen ölçünün dışına çıkıldığı durumlarda demir emilimini yoğun gerçekleştireceği için anemi hastalarına tavsiye edilmeyen bir çaydır. Hormona bağlı rahatsızlıklarda, göğüs kanseri gibi süreçlerde de tüketilmesi uygun değildir. Aşırı tüketimde kalp çarpıntısı ve baş ağrısı gibi sonuçlar meydana gelebilir. Günde bir fincan yeterli olacaktır. Alerji durumlarında çayın tüketiminin durdurulması en sağlıklı karar olacaktır.

Siyah Çayın Zararlarına Dikkat!

Uzmanlar, haddinden fazla içilen çayın, çarpıntı, sinir bozukluğu, baş ağrısı, sıkıntı, mide bulantısı, el titremesi ve uykusuzluğa sebep olacağını belirterek, özellikle kilolu kişilerin, kalp, sinir, mide ve karaciğer hastalarının, romatizma ve nikristen şikayet edenlerin, böbreklerinde kum veya taş olanların, yüksek tansiyondan yakınanların, üremi veya albüminüri olanların mümkün olduğu kadar az çay içmesi gerektiğini vurguluyor.

Çayı Günde 2 Bardak Tüketirseniz...

Ülkemizde oldukça sık tüketilen siyah çayı günde iki bardak tüketmek ise kalp krizi ile ölüm riskini azaltıyor. Ancak araştırmacılar, bu şaşırtıcı sonuç karşısında çayın daha iyi incelenmesi gerektiğini söylüyor ve siyah ile yeşil çayda kalbi koruma özelliğine sahip maddeler bulunabileceğini tahmin ettiklerini açıklıyor.

Araştırmada çay içenler ile çay içmeyenler kıyaslandı ve kalp krizi sonrası ölüm oranları araştırıldı. Araştırma sonuçlarına göre; çay tüketimi fazla olanlarda (günde 2 veya daha fazla bardak), çay tüketmeyenlere oranla yüzde 44 daha az kalp krizi nedenli ölüm görülüyor.

Bir haftada 14 bardaktan daha az çay tüketenler ise, hiç tüketmeyenlere oranla yüzde 28 daha az kalp krizi sonucunda ölümle karşılaşıyorlar. Bu geniş kapsamlı araştırmada, araştırmacılar kalp krizinden sonra hayatta kalan 1.900 kişinin, kalp rahatsızlıklarından önceki çay tüketimlerini not alıp bu kişileri 4 yıl boyunca izlemeye devam edecekler. Araştırmaya katılmış olan doktorlar; denek olarak alınan kişilerin yeni bir kalp krizine ya da kalp rahatsızlıklarına daha yatkın olan, yüksek risk grubundaki insanlardan seçildiğini belirtiyorlar.

Uzmanlar, yüksek ısıya maruz kalan çayın insan sağlığı üzerinde ciddi zararlara neden olduğunu belirtti ve çayın içerisinde tein ve tanenler içeren bir bitki olduğuna dikkat çekerek, bu tein ve tanenlerin bitkilerin kendilerini korumak amacıyla salgılamış oldukları bileşikler olduğunu ifade etti. Çayın uygun bir yöntemle pişirilmemesinin bu bileşikleri aktifleştirdiğine işaret eden Bükün, bu durumunda kansere varabilecek zararlar oluşturacak olumsuz durumlara yol açtığını vurguladı. Bükün, bunun önüne geçebilmek için çayı demlerken bu bileşiklerin aktif hale gelmesini engelleyecek ısı derecesinde tutulması gerektiğini kaydetti.

Siyah Çay İçin, Hastalıklardan Korunun!

Çaysız bir kahvaltı düşünebiliyor musunuz? Biz düşünemiyoruz! Sadece kahvaltı değil, günün birçok saatinde bize eşlik eden bir içecek çay. Yorgun olduğumuzda, keyiflendiğimizde ya da misafir ağırladığımızda hemen çay demleriz. Peki içtiğiniz her çayın aynı zamanda sağlığınızı etkilediğini biliyor musunuz?

Antioksidan içeriği yüksek bir içecek olan çay içerdiği vitamin ve mineraller sayesinde genel vücut sağlığını iyileştiriyor. İsterseniz lafı daha fazla uzatmadan, detaylara geçelim. İşte siyah çay faydaları ve besin değerleri…

Siyah Çay Nedir?

Çay, çay bitkisinin yapraklarının kaynatılmasıyla elde edilen bir içecek türüdür.

Siyah, yeşil ve beyaz olmak üzere 3 türü vardır.

Siyah çay, yeşil ve beyaz çaya oranla daha fazla oksitlenmiş bir çay çeşididir.

Kafein, tein, teofilin ve çeşitli antioksidanlar bakımından zengindir.

Sade veya şeker ile tatlandırılarak içilir.

Siyah Çayın Faydaları:

Neye İyi Gelir?

1) Güçlü Bir Antioksidandır

Siyah çay içerdiği bileşenler sayesinde güçlü bir antioksidandır.

Eğer açık ve limonlu olarak tüketilirse antioksidan oranı daha da artar.

Bu özelliği sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirir. Hatta siyah çayın virüsler ile savaştığı bilinir.

Polifenol içeriği yüksek olduğundan DNA hasarını önler.

Siyah çayın cilde faydaları antioksidan özelliğinden gelir. Cildi besler ve güzelleştirir. Erken yaşlanma belirtilerini ortadan kaldırır.

Antioksidan

2) Kansere Yakalanma Riskini Azaltır

Siyah çay kansere karşı koruyucudur.

Yapılan araştırmalar içerisindeki polifenol ve kateşinlerin maddelerinin bazı kanser türlerinin oluşumuna karşı koruyucu etki yarattığını ortaya koymuştur.

Ayrıca düzenli olarak günde 2-3 fincan siyah çay tüketen kadınların meme ve yumurtalık kanserine yakalanma oranlarının düştüğü gözlenmiştir.

Bunlara ek olarak, akciğer kanseri gelişimini önlediği bilinmektedir.

3) Kalp Dostudur

2009 yılında yapılmış bir araştırmaya göre; günde 3 – 4 fincan siyah çay içen kişilerin inme riskinin günde 1 fincan içerenlere kıyasla yüzde 21 oranında daha düşük olduğu ortaya konmuştur.

Başka bir araştırmaya göre ise düzenli olarak siyah çay tüketimi kalp krizi riskini yüzde 24 oranında azaltmaktadır.

Ayrıca düzenli çay tüketimi LDL kolesterol seviyesini yüzde 11 oranında düşürebilmektedir.

Tüm bu çalışmalar siyah çayın kalp dostu bir içecek olduğunu göstermektedir.

4) Kemikleri Güçlendirir

Siyah çayın içerisinde bulunan fitokimyasal maddeler kemik sağlığını destekler.

Kemik yoğunluğuna katkıda bulunarak osteoporoz yani kemik erimesi riskini azaltır.

Buna ek olarak, artrit ile mücadele eder.

5) Ağız Sağlığını Korur

Siyah çay düzenli olarak tüketildiğinde plak oluşumunu azaltır.

Çürük oluşumuna neden olan bakterilerin gelişmesini önler.

Ağız sağlığını desteklemesi için çayınızı şekersiz tüketmeli ve her gün düzenli olarak dişlerinizi fırçalamalısınız.

6) Diyabet Riskini Azaltır

Yapılan çalışmalarda; düzenli olarak günde 1-2 fincan siyah çay tüketiminin Tip 2 diyabet oluşumunu %70 oranında azalttığı gözlenmiştir.

7) Sindirim Sistemini İyileştirir

Siyah çayda bulunan tanenler, mide ve bağırsak hastalıklarını iyileştirici özelliğe sahiptir.

Düzenli olarak siyah çay tüketmek sindirim sisteminin fonksiyonlarını iyileştirir.

Mide ve bağırsakları rahatlatır.

8) Stresi Azaltır

Siyah çay içerisindeki L- theanine ile stresi azaltarak rahatlama sağlar.

Konsantrasyonu arttırır. Dolayısıyla daha iyi odaklanma sağladığını söyleyebiliriz.

Yapılan çalışmalarda, günde 2-3 fincan siyah çay tüketmenin stres hormonu olarak bilinen kortizol seviyesini düşürdüğü gözlenmiştir.

9) Vücuda Zindelik Verir

Siyah çayın en hissedilebilir etkisi vücuda canlılık ve zindelik kazandırmasıdır.

Sabahları çay içtikten sonra kendimizi daha iyi hissetmemizin sebebi budur.

Ayrıca içerdiği kafein sayesinde beyin fonksiyonlarını güçlendirir.

Siyah Çayı Limonlu İçmenin Faydaları Nelerdir?

Gün içerisinde çok fazla miktarda çay tüketen insanlarda demir eksikliği, buna bağlı olarak da kansızlık görülebilir.

Çaya limon ilave edildiğinde vücudun demir emilimi için ihtiyaç duyduğu C vitamini alınmış olur.

Siyah çayı limonlu içmenin faydaları bununla sınırlı değil. Ayrıca limon mide ve sindirim sistemini rahatlatır. Çaya lezzet katar.

Limon yağ yakıcı özelliğe sahiptir. Metabolizmayı hızlandırır. Bu açıdan bakıldığında limonlu çayın yağ yakımını hızlandırarak zayıflamaya yardımcı olduğunu söyleyebiliriz.

Özellikle demir eksikliği olanlar, hamileler ve emziren kadınların açık, limonlu çay içmesi tavsiye edilir.

Çayla ilgili sıklıkla sorulan bir diğer soru ise “siyah çay süt yapar mı” sorusudur. Kadınlar arasında böyle bir inanış olsa da, bunun gerçek olmadığının altını çizmeliyiz.

Emzirme sürecinde süt üretimi için sıvı alımına dikkat edilmesi gerekir. Ancak sıvı alımı ağırlıklı olarak su içerek karşılanmalıdır. Suyun yanı sıra şekersiz açık çay ve bitki çayları tercih edilebilir.

Tüm bu bilgilere ek olarak, özellikle yeni doğum yapan annelerin, emzirme sürecinde fazla miktarda kafein alımından uzak durması tavsiye edilmektedir. Çünkü fazla miktarda kafein alımı bebekte gelişim geriliğine ve farklı sağlık sorunlara sebep olabilmektedir. Emziren anneler günde 1-2 bardak açık ve limonlu siyah çay tüketebilirler.

Siyah Çay Zayıflatır Mı?

“Siyah çay kilo aldırır mı” veya “siyah çay kilo verdirir mi” soruları sıklıkla soruluyor.

Aslında siyah çayın tek başına kilo verdirdiğini ya da aldırdığını söylemek mümkün değildir.

Bir bardak siyah çay sadece 1 kcal kaloridir.

Dolayısıyla eğer su dışında bir sıvı içecekseniz, çayı tercih etmenizi öneririz.

Uzmanlar yemeklerden sonra içilen çayın insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğunu söylüyor.

Sağlıksız ve yüksek kalorili gazlı içecekler yerine günde 2-3 bardak siyah çay içebilirsiniz.

Çayla ilgili sıklıkla sorulan bir diğer soru ise “siyah çay ödem tutar mı” sorusudur.

Eğer gün içinde yeterli miktarda su içmiyor, üzerine bir de 4 fincandan fazla çay içiyorsanız, ödem ve şişkinlik sorunu yaşayabilirsiniz.

Sık sık böyle bir sorun yaşıyorsanız, çay ile aranıza biraz mesafe koymanızı tavsiye ederiz.

Siyah Çay Besin Değerleri

İsterseniz önce siyah çay besin değeri ile başlayalım. Ardından demlenmiş siyah çayın besin değerini verelim.

100 gram kuru siyah çay ortalama 270 kcal kaloridir.

Kuru siyah çay karbonhidrat, protein, lif, yağ, potasyum, kalsiyum, demir ile A ve C vitaminleri bakımından zengindir.

Demlenmiş siyah çayın kalori değeri ise 1’dir. Eğer çayı şekerli tüketiyorsanız sadece şekerin kalori değerini almış olursunuz.

Demlenmiş siyah çay; magnezyum, mangan, potasyum, sodyum, fosfor, riboflavin (B2), pantotenik asit, folat, çinko, bakır ve demir içerir.

Demlenmiş siyah çay yüksek oranda sodyum içerir. Bu nedenle kontrollü bir şekilde tüketilmelidir.