Adana Portakal Çiçeği Festivali!

(1)

Adana'nın yolları taştan
Aman sen çıkardın beni, beni baştan
Yavrum sen çıkardın beni, beni baştan
Hem anadan hem kardaştan

Aman Adanalı, yandım Adanalı
Evde duramıyo'm sana dadanalı

Hey, hey, hey, hey

     Annemin, ölümünden bir hafta önce, son görüşmemizde Kayseri’de yanındaydık. Oğlumda İstanbul’dan gelmişti. Oğlum babaannesine sorular soruyordu. Dedemle nasıl tanıştınız, nasıl evlendiniz gibi…

     Bu son görüşmemiz olacaktı! İyice kötüleşmişti ve halsizdi!  Biz Kayseri’den ayrıldıktan iki gün sonra Hastane’ye kaldırılmış ve yoğun bakıma alınmıştı. Gittiğimizde, yoğun bakımda olduğu için görüşme olanağı bulamamıştık. Son görüşmemizle, bizden ayrılması 10 gün sürmüştü.

     Yozgat’ın Çayıralan ilçesine bağlı Büyükkışla köyünden genç yaşta Kayseri’ye çalışmaya gelen babam, oturduğu mahalledeki annemi görür, beğenir… Annemin söylediğine gör de babam yakışıklıymış o zaman. Evlenirler… Babam askere gidecektir…  Annemi köyüne götürür bırakır. Annem kaynanasıyla kalmaya başlar. Ayrıca kaynananın da kaynanası vardır aynı evde… Yıl 1950’ lere yaklaşmaktadır. Annem ilk çocuklarını kaybeder. İkinci, şimdi hayatta olan abimiz… Köyde doğan abimizle annem babamızın yolunu gözlerler… Askerlik bitimi, annemide alan babam, çalışmaya Adana’ya gider. Fazla dayanamaz Adana’nın sıcağına. Annem hamiledir bana! Kayseri’ye geri dönerler. Ben de Kayseri’de doğmuşum.

     Kısaca anılardan sonra, gelelim konumuza!

     30 senedir Silifke Taşucun’daki yazlığımıza gideriz. Çoğu zaman Pozantı üzerinden… Tarsus’a dönmeden 30 km. kalmışı olan Adana’ya bir türlü uğramak kısmet olmamıştı. Ben lise yıllarımda birkaç kez gitmiştim. Hayal olarak hatırlıyorum. Eşim devamlı sitem eder. İki adımlık yere uğramıyorsun diye’ Nedense hep gideriz diye ertelemişimdir.

     Daha önce Kars ve Kıbrıs’a gittiğimiz Gömü-Tur’un Adana Portakal Festivali turunu görünce kararımı arkadaşlarla paylaştım. Hepside hazır bekliyorlarmış. Pandemi döneminde iyice bunalmış olacaklar ki kayıtlarımızı yaptırdık.

     İki gündüz bir gece konaklamalı turumuz yorucu olacaktı.

     Bu yıl 10.su düzenlenecek festivali ben ilk kez duyuyordum. 2020-2021 yıllarında pandemi nedeniyle düzenlenmemiş olan karnavalın ilki 12-14 Nisan 2013 tarihlerinde düzenlenmiş.

     Ayrıca Türkiye'nin ilk festival olma özelliğine sahip ve sloganı "Nisan'da Adana'da" olarak belirlenmiştir. Bu yıl Ramazan ayına denk geldiği için tarih biraz öne alınmış.

    Festivalin fikrinin öncüsü, Adanalı iş adamı Ali Haydar Bozkurt... Kimisi kapalı, kimileri açık alanda gerçekleşen konser, sergi ve gösterileri içeren karnavalın en önemli etkinliği, katılımcıların renkli kostümler giydiği kortej yürüyüşüdür…

     Gece Ankara’dan hareket eden otobüsümüz sabaha karşı, sanatın, kültürün, edebiyatın, sinemanın, lezzetin kenti. Ovanın, denizin, nehirlerin, Yılmaz Güney’in, Yaşar Kemal’in, Orhan Kemal’in, Karacaoğlan’ın, Dadaloğlu’nun, güzel, mert, delikanlı, sıcak insanların şehri Adana’daydı.

     Kısaca Adana’yı tanımaya çalışalım…

   Türkiye'nin bir ili ve en kalabalık yedinci şehridir. 2021 yılı verilerine göre 2.263.373 nüfusa sahiptir. İlin yüzölçümü 13.844 km²dir. İlde km²ye 163 kişi düşmektedir (en yüksek Seyhan ilçesinde (1785 kişi)).

     04.02.2021 TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine göre 5'i merkez ilçe (Seyhan, Yüreğir, Çukurova, Sarıçam, Karaisalı) olmak üzere toplam 15 ilçesi ve belediyesi vardır. Bu ilçelerde 831 mahalle bulunmaktadır. Adana; kuzeyinde Kayseri, doğusunda Osmaniye, kuzeydoğusunda Kahramanmaraş, güneydoğusunda Hatay, kuzeybatısında Niğde ve batısında Mersin illeri ve güneyinde Akdeniz ile çevrilidir.

     Türkiye'deki altıncı büyük metropolitan alan olup ülkenin önde gelen tarım, ticaret ve kültür merkezlerinden biridir. Türkiye'deki maden zengini 4. bölge olan Adana; krom, demir, manganez, kurşun ve çinko yatakları açısından önem taşımaktadır.

      Adana'nın merkezi; Mersin, Osmaniye ve Hatay illerini kapsayan coğrafi, ekonomik ve kültürel bir bölge olan Çukurova’nın 'nın merkezinde bulunur. Yaklaşık 6,33 milyon insana ev sahipliği yapan bölgenin büyük bir bölümü, tarıma oldukça elverişli, geniş ve düz bir arazidir.

     Adana'nın tarihçesi 3.000 yıl kadar öncesine dayanmaktadır; bölgedeki arkeolojik bulgular Paleolitik Çağ'a değin uzanan insan yerleşkelerini gün yüzüne çıkarmıştır. Arkeologların taş bir duvar ve bir şehir merkezi buldukları Tepebağ Höyüğü Neolitik Çağ'da inşa edilmiştir ve Çukurova bölgesindeki en eski şehir olarak düşünülmektedir. Adana isminde bir yer Sümer destanlarından biri olan Gılgamış Destanı’'nda söz edilmektedir; ancak bu çalışmanın coğrafyası, sözü geçen yerin konumunu belirlemek için çok muğlaktır.

     Antik geçmiş: Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin deltasında verimli sulak arazide kurulu Adana'nın tarihi, coğrafi konumu nedeni ile MÖ 6000 yıllarına dek uzanmaktadır. Adana, Antik Kilikya Bölgesi'nin en önemli şehirlerinden birisidir. Hititlerden Osmanlıya, gelmiş geçmiş birçok medeniyetin beşiğidir.

     Cumhuriyet dönemi: I.Dünya Savaşı'ndan sonra Adana ve çevresi Fransa tarafından işgal edildi. Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı esnasında gösterdiği diplomatik başarı sonucu yapılan 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Anlaşması ile Fransa, Adana ve çevresinden çekilmek zorunda kaldı (5 Ocak 1922).

     II. Dünya Savaşı sırasında (30 Ocak 1943) İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve İsmet İnönü, Adana'ya 23 kilometre uzaklıktaki Yenice'de bir araya gelmiştir. Toplantıda Churchill, Türkiye'nin müttefikler yanında II. Dünya Savaşı'na katılmasını istemiş, ancak İnönü bunu reddetmiştir. Tarihte bu zirve Adana Buluşması olarak bilinir.

     1955 yılında Demokrat Parti hükümetinin ABD ile yaptığı anlaşma gereği olarak, Adana'nın 10 km doğusundaki İncirlik beldesinde NATO Hava Üssü kuruldu. Soğuk savaş yıllarında, 1991 Körfez Savaşı'nda ve 2003 Irak Savaşı'nda etkin olarak kullanılmıştır.

     1956 yılında Seyhan Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

     1998 yılında 6,2 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Ceyhan Depremi olarak bilinen depremde çoğu Ceyhan'da olmak üzere toplam 145 kişi yaşamını kaybetti.

     Adana, 1986 yılında çıkarılan 3306 sayılı Kanun ile büyükşehir unvanı kazandı. Başlangıçta iki ilçe (Seyhan ve Yüreğir) Adana Büyükşehir Belediyesinin sınırlarına dâhil edildi. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları, valilik binası merkez kabul edilerek yarıçapı 30 kilometre olan dairenin sınırlarına genişletildi. Bu sınırlar içinde kalan 5 ilçe, büyükşehir ilçe belediyeleri hâline geldi. 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı Kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.

devam edecek…