Önder Cırık! (Kaşif-Aktivist-Turizmci-Senarist)

Doğu Karadeniz ve Kars, Ardahan, Iğdır başta olmak üzere Türkiye’de birçok bölgede sürdürülebilir kalkınma, doğa koruma, biyokültürel turizm ve yaban hayat araştırmaları üzerine çalışmaları ile tanınan, kaşif, aktivist, turizmci, senarist, Önder Cırık 1979 yılında Mersin ‘de doğdu. Babasının memuriyeti nedeniyle çocukluğunu Antalya’nın Kaş ilçesinde geçirdi. Lise öğrenimini İçel Anadolu Lisesi’nde tamamladı. Ege Üniversitesi İşletme Bölümü’nde yükseköğrenim gördü. Kuş gözlemciliğine üniversite yıllarında başladı. Kuş fotoğrafçısı Soner Bekir ile birlikte İzmir’de çeşitli etkinlikler düzenledi.

2004 yılında üniversiteden mezun oldu. Yurtdışında çeşitli eğitim ve staj programlarına katıldıktan sonra 2005’te İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin Sivil Toplum Eğitim ve Yönetim Sertifika Programı’nı tamamladı ve 10 yıl boyunca doğa koruma ve yaban hayat araştırma üzerine çalışan sivil toplum kuruluşlarında görev yaptı; sürdürülebilir kalkınma, biyokültürel turizm ve yaban hayat araştırmaları üzerine çalıştı.

2006 yılında Rize’de İkizdere Dağ Horozu Festivalini organize etti, iki yıl boyunca biyo çeşitlilik, ekoturizm ve yerel halkla ilgili bilgiler topladı. Askerlik görevin 2006-2007 yıllarında Diyarbakır’da yaptı ve bu sırada, Güney Doğu Anadolu Bölgesi'nin biyoçeşitliliği, kültürü ve halkını gözledi. Bu süreçte, bir kuş bilgi bankası ve kuş gözlemcileri için bir sosyalleşme sitesi olan, Ekşi Sözlük benzeri "Ekşikuş" sitesini kurdu.

2007 yılında kurulan ve etkinliklerini Kars, Iğdır, Ardahan ve Ağrı illerini kapsayan bölgede gerçekleştiren KuzeyDoğa Derneği kurucuları arasında yer aldı. 2008 yılından itibaren Iğdır’ın Karasu-Aralık Sazlıklarında kış ortası sukuşu sayımında görev aldı.

Çeşitli doğa belgesellerinin metin yazarlığı yaparak birikimlerini belgesellere aktardı. Türkiye'de yaban hayatına ilişkin çekilen ilk National Geographic Channel belgeseli olan "Boz ayının izinde: Sarıkamış", Türkiye’nin sulak alanlarının ekolojik ve ekonomik işlevini ele alan, Alkım Ün’ün yönetmenliğini yaptığı Sulak, Kuzeydoğu Anadolu'nun Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması Projesi kapsamında hazırlanan "Dört Rengin Diyarı: Kars" belgeselleri metin yazarlığı yaptığı doğa belgesellerinin bazılarıdır.

Doğa koruma, ekoturizm ve kültürel tarih alanlarında popüler bilim makaleleri, akademik makaleler yazdı. Kuzey Doğa Derneği'nin ilköğretim çocukları için hazırladığı "Birbirimize İhtiyacımız Var" adlı çocuk kitabının editörlüğünü yaptı. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde çeşitli turizm tanıtım ve markalaşma projesinde turizm marka ve seyahat danışmanı olarak çalıştı.

Gençleri seyahat etmeye ve deneyimlerini üretimde dönüştürmeye özendirmek için 2016 yılında Yaşar Kemal Seyahat Bursu adıyla bir burs programı organize etti. 2017 yılından itibaren Cizre ve Silopi çocuklara farklı tecrübeler kazandırma, özgüven aşılama amacıyla onları yaz tatiline yaşadıkları bölgenin dışındaki yerlere götürmek üzere etkinlikler yaptı.

Kuzey Doğa Derneği tarafından anısına Türkiye Ekoloji Koruma ödülü verilmektedir. Ödül ilk defa 2023 yılında verilmiş ve Hırvat bilim insanı Josip Kusak ödüle değer görülmüştür.

Doğa belgeselleri

-Boz Ayının İzinde: Sarıkamış.

-Sulak.

-Dört Rengin Diyarı: Kars.

-Neontheikos Belgeseli.

-Osman Gazi Köprüsü'nün Hikâyesi.

Kitap editörlükleri:

-Mezpotamya Destansı Topraklar.

-Birbirimize İhtiyacımız Var.

-Sarıgermen’nin Muhteşem Doğası.

6 Şubat 2023'te meydan gelen ve Adıyaman’da büyük yıkıma neden olan depremde rehber eğitimi için bulunduğu Adıyaman'da yıkılan İSİAS Otel'de enkaz altında kalarak aramızdan ayrıldı.

Ailesinin ve sevenlerinin başı sağ olsun!