TÜİK 2023 KOBİ istatistiklerini açıkladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılına ilişkin Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) istatistiklerini açıkladı. Rapora göre, KOBİ'ler Türkiye'deki toplam girişimlerin %99,7'sini oluşturdu. Bu oran, KOBİ'lerin Türk ekonomisinin belkemiği olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

2023 yılında, KOBİ'ler toplam istihdamın %70,5'ini, personel maliyetinin %47,9'unu, cironun %47,4'ünü, üretim değerinin %41,6'sını ve faktör maliyetiyle katma değerin %40,1'ini karşıladı. Bu veriler, KOBİ'lerin ekonomideki payının büyüklüğünü ve ekonomik faaliyetlere olan katkılarının önemini ortaya koyuyor.

SEKTÖREL DAĞILIM VE KOBİ İSTİHDAMI

KOBİ'lerin sektörel dağılımına bakıldığında, 2023 yılı itibarıyla en fazla KOBİ'nin faaliyet gösterdiği sektörlerin başında %36,1 oranıyla toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı yer alırken, %15,2’si ulaştırma ve depolama sektöründe, %12,3’ü ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi. Bu sektörlerdeki KOBİ’lerin toplam istihdam içindeki oranı ise oldukça yüksek. Örneğin, toptan ve perakende ticaret sektöründe KOBİ istihdamı toplam KOBİ istihdamının %26,5'ini oluşturdu.

KOBİ’LERİN ÇALIŞAN BAŞINA KATMA DEĞER ARTIŞI

2009 yılında KOBİ girişimleri için çalışan başına ortalama katma değer 15 bin TL iken, bu rakam 2023’te 296 bin TL'ye yükseldi. KOBİ grupları arasında en yüksek çalışan başına katma değer, sırasıyla 2009 ve 2023 yıllarında 29 bin TL ve 615 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşti. Küçük ölçekli girişimlerde ise bu değerler sırasıyla 19 bin TL ve 341 bin TL, mikro ölçekli girişimlerde ise 8 bin TL ve 111 bin TL olarak belirlendi.

PERSONEL MALİYETİ VE TEKNOLOJİ KULLANIMI

2023 yılı itibarıyla, KOBİ'lerde çalışan başına ortalama personel maliyeti 149 bin TL oldu. 2009'da ise bu rakam sadece 8 bin TL idi. Orta ölçekli girişimlerde 2023'te en yüksek çalışan başına personel maliyeti 255 bin TL olarak kayıtlara geçerken, küçük ölçekli girişimlerde bu rakam 185 bin TL, mikro ölçekli girişimlerde ise 75 bin TL oldu.

İmalat sanayindeki KOBİ'lerin teknoloji düzeylerine göre yapılan sınıflandırmada, KOBİ’lerin %55,6’sının düşük teknoloji sınıfında üretim yaptığı görüldü. Bu oran büyük ölçekli girişimlerde %43,6 olarak kaydedildi. Mikro ölçekli girişimlerin %56,7’si düşük teknoloji üretim yaparken, küçük ölçekli girişimlerde bu oran %50,3, orta ölçekli girişimlerde ise %49,6 olarak gerçekleşti.

YENİ KOBİ GİRİŞİMLERİ VE İSTİHDAM ORANI

KOBİ girişimlerinin doğum oranı, 2023’te %15,3 olarak kaydedildi. 2022’de bu oran %16,2 idi. Yeni kurulan KOBİ’lerdeki istihdam, 2022 yılındaki aktif KOBİ’lerin toplam istihdamının %7,5’ini oluştururken, 2023’te bu oran %6,9’a geriledi. Bu durum, yeni kurulan KOBİ’lerin daha düşük istihdam yaratmaya başladığını gösteriyor.

TÜİK'in 2023 KOBİ istatistikleri, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin Türk ekonomisindeki güçlü yerini bir kez daha ortaya koydu.