Yıllardır geçip de görmediğimiz Alaoda Kilisesini de görmüş olduk!

    Ben, açıkçası bir şey anlamış değilim!

    Yola çıkmadan benim incelediğim Alahan Manastırı ile karıştırdım sanırım. Mut’a 23 km. kala, sol taraftaki Alahan Manastırı tabelasını gördüm. Ana yola 2 km. uzaklıktaki Alahan Manastırına doğru ilerledik. Toros Dağları üzerinde ve yaklaşık 1200 m. rakımında olduğunu okumuştum.

     Dik yokuşlu yolun kenarlarında herhangi bir bariyer veya korkuluk yoktu. İşte bizim tarihe ve kültür verdiğimiz değer. Neyse o kadar kusur kadı kızında da olur. Bize de bir şey beğendirilmiyor…

    Televizyondaki açık oturumdaki bilmişler her şeyi eleştiriyorlar ya, bize de onlardan bulaştı sanırım.

    Burada trafik, radar yok ama, yinede temkinli araç kullanmakta yarar var. Tam tepenin üzerinde küçük park yerine yaklaştığımızda, Midibüsle ve rehberleriyle gelmiş bir gezi grubu, araçlarına biniyorlardı. Bizden başka kimse kalmamıştı. Yalnız, bir ağacın gölgesinde oturan bir adam vardı. Görevli olduğu belliydi. Tam Manastır adımımızı attığımızda, eşim; “Bizim ülke bir cennet! Her yeri tarih!” diyerek ve bana da dönerek; “Nerden buldun bu güzel yeri” demesiyle başladık gezmeye…

     İlk kez ücretsiz bir yere giriyorduk.

    Gerçekten çok güzel görünüyordu. Göksu Vadisi’ne hakim bir manzara ile karşı karşıyaydık.  Her hangi bilgi verecek görevli de olmadığı için kendimiz gezdik ve fotoğrafladık.

   Alahan Manastırı inanç turizmi açısından ülkemizin ve dünyanın önemli noktalarından birisi olarak görülmekteymiş.

     Hristiyanlığın ilk dönemlerindeki inananlar, Romalıların zulüm ve baskısından korunmak için genelde merkezden uzak, dağlık ve gizli yerleri konaklama amacıyla kullanmaktaydılar. İsa’nın havarilerinden Tarsus’lu (Sen Paul) ve yine Tarsus'ta yaşamış Hristiyanlığın öncülerinden Barnabes, M.S. 41 yılında Hıritiyanlığı yaymak için Anadolu’da çeşitli yolculuklar yapmışlardır. Bu azizlerin gezileri sırasında konakladıkları hemen her yerde anılarına tapınaklar yapılmıştır. Fakat, o tarihte Hıristiyanlık henüz resmi din olmadığından ve ibadet gizli olduğundan tapınakların da gözden uzak ve ulaşımı güç yerlerde olması tercih edilmiştir. Alahan Manastırının olduğu yerde de böyle bir tapınağın yapıldığı anlaşılmaktadır.

    İlerleyen zamanda Hristiyanlık üzerindeki baskı kalkıp Roma’nın resmi dini olarak kabul edilmesi üzerine buraya 5. Yüzyılda İmparator İssauralı Zenon döneminde St Paul ve Barnabas’ın anısına bir manastır inşa edilmiş zamanla yeni yapılar eklenerek manastır bugünkü halini almıştır.

Manastırı yaptıran kişi manastırda lahdi ve bir kitabesi olan olan Tarasis adlı bir rahiptir. Ancak finansman büyük ölçüde Bizans İmparatoru tarafından sağlanmıştır.

    Manastırın parlak döneminin Arap akınları başlayınca, yani 7. Yüzyılda sona erdiği anlaşılmaktadır.

   Alahan Manastırı, hristiyanların Avrupa’dan Kudüs’e, hacca giderken kullandıkları Karaman-Mut-Silifke-Tarsus-Antakya güzergahı üzerindedir ve önemli bir hac noktasıdır.

    Manastır’ın genel itibariyle iyi korunmuş durumda ve çoğu yapısının ayakta olduğunu söylemek mümkündür. Öyle ki Evliya Çelebi Seyahatnamesinde burası için ”Usta elinden yeni çıkmış gibi” ifadesini kullanmıştır.

   Alahan Manastırı geniş bir alana yayılan bir komplekstir. Bu kompleks, Batı Kilisesi (Evangelist Bazilika), Manastır ve Doğu Kilisesi, kaya oyma keşiş odaları ile çevredeki mezarlardan oluşmuştur. Kompleksin taş işçiliği ve motiflerle bezeli zengin süslemeleri dönemin en usta ellerinden çıktığını göstermektedir. Ne var ki, Batı Kilisesi yıkılmıştır. Doğu Kilisesi ise bir ören olarak varlığını sürdürmektedir.

     Yıkılmış Batı kilisesinin girişi olduğu sanılan bir mekanda aralarında Cebrail ve Mikail'in de bulunduğu kanatlı melek ve çeşitli hayvan tasvirleri ve İsa büstü vardır. İki yapı 115 m uzunluğunda kolonlu kemerli bir galeri-terasla birbirine bağlanmıştır. Galerinin ortasında kabartma süsleme ile her yanı işlenmiş büyük bir niş yer alır. Aynı galeride apsisli bir vaftizhane bulunmaktadır. Vaftizhane içinde haç biçimli bir havuz vardır. Vaftizhanenin karşısında kaya mezarları oyulmuştur. Mezarlardan birisi Manastır grubunun kurucusu Tarasis’e aittir. Kitabesi şöyledir: Burada çok mümtaz Flavius Severinus ve Flavius Dagalaiphus’un konsüllüğünden sonra İndiktionun 15. yılının 13 Şubatında kutsal oruçların ilk haftasının salı günü ölmüş olan hatırası kutsal kurucu Tarasis yatıyor.

      Doğu kilisesi özenli bir işçilikle kesme taşlardan inşa edilmiştir. Kilisenin değişik yerleri kabartma süsler ile dekore edilmiştir. Dikdörtgene yakın planlı kubbenin binayı aşan duvarlarında her cephede birer adet olmak üzere dört pencere bulunmaktadır.

    Alahan'da 1955-1972 arasında arkeolog Michael Gough (1916-1973) tarafından bilimsel kazılar yapılmıştır. Bu kazılar sırasında Gough bir ara Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü müdürlüğü de yapmıştır.

    Alahan manastırı 25.02.2000 tarihinde Dünya Kültür Mirası aday listesine eklenmiştir. Türkiye listesinin 12. sırasındadır.

    Öğleden sonraki, Manastır gezimiz son buluyordu. Çıkışta, eşim lavaboya gitt geldi. Hayret etmiş, çok temizdi diye! Her yere ücret ödediğimiz için, kendimizi burada suçlu gibi hissetmiştik. Sanki kaçak girmiş gibi… Görevliye ücret teklif ettik. Kabul etmedi. Bu bizim görevimiz diyerek! 25.Haziran.2022 tarihindeki,  ismini bilmediğimiz o görevliye yeniden teşekkür ediyoruz…

devam edecek…