Kırıkkale'nin son saat ustası, tezgahını emanet edecek kimseyi bulamıyor!

Bir dönem asaletin, kalitenin ve nesilden nesle aktarılan bir mirasın sembolü olan otomatik ve kurmalı mekanik saatler, günümüzde yerini akıllı telefonlara ve dijital ekranlara bıraktı. Teknolojik dönüşümle birlikte insanların saate ve saatçiliğe olan ilgisinin hızla azalması, Kırıkkale'nin Zafer Caddesi'ndeki yarım asırlık bir çınarı da derinden etkiliyor. 4 metrekarelik mikro atölyesinde 50 yıldır zamanı ayarlayan 70 yaşındaki Ahmet Vanlıoğlu, dijitalleşen dünyada mekanik saatlere olan talebin düşmesinden ve bu azalan ilgi yüzünden zanaatını devredecek bir tek çırak bile bulamamaktan dert yanıyor.

​​​​​​​

Teknolojik evrim, tüketim alışkanlıklarımızı değiştirirken asırlık zanaatları da sessizce tarihin tozlu raflarına itiyor. Kırıkkale'de yarım asırdır mekanik saatlerin kalbini atan Ahmet Vanlıoğlu'nun hikayesi, aslında bir dönemin popüler otomatik saat kültürünün dijitalleşme karşısında nasıl eridiğinin somut bir kanıtı. 1970'li yıllarda Trabzon Of'tan Kırıkkale'ye gelerek mesleğe adım atan Ahmet usta, bugün ilgisizlikle boğuşan bir mesleğin son temsilcisi.

​​​​​​​

OTOMATİK SAATLERİN ESTETİĞİNDEN DİJİTAL EKRANLARIN RUHSUZLUĞUNA

Mekanik ve otomatik saatlerin yaşatılması gereken birer mühendislik harikası olduğunu belirten Ahmet usta, teknolojinin hayatımıza girmesiyle birlikte saate olan bakış açısının nasıl değiştiğini şu sözlerle özetliyor:

"Ben bu işe başladığımda otomatik saatler, kurmalı duvar saatleri bir evin veya bir insanın en değerli parçasıydı. İnsanlar saate değer verirdi, onun tık tık sesinde bir ruh bulurdu. Şimdi akıllı cihazlar çıktı, otomatik saatlerin o muazzam işçiliğine ilgi bitti. İnsanlar artık zamana sadece ekrana bakıp geçiyor. Bazen bir dededen toruna kalan asırlık otomatik saati getiriyorlar; onun içindeki çarkları temizlemek, o eski mekaniği canlandırmak benim için bir gurur. Ama yeni nesil bu estetiği anlamıyor, saate olan ilgi azaldıkça bizim işimiz de antika bakıcılığına dönüyor."

​​​​​​​​​​​​​​

SAATE İLGİ AZALDI, 4 METREKARELİK HAFIZA SAHİPSİZ KALDI

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte saatlerin "tamir edilen bir zanaat ürünü" olmaktan çıkıp "kullan-at dijital bir eşyaya" dönüşmesi, çırak krizini de beraberinde getirdi. Ahmet usta, geçmişte bu mesleğin bir saygınlığı ve geleceği olduğunu ancak saate olan ilginin azalmasıyla gençlerin bu sabır isteyen işi tamamen gözden çıkardığını belirtiyor. 4 metrekarelik dükkanında tek başına kalan tecrübeli zanaatkar, kendi çocuklarının bile bu sektöre adım atmadığını ifade ederek, "Gençler haklı olarak geleceği dijitalde görüyor. Saate ilgi kalmadığı için gelip bu küçük dükkanda mikronluk dişlilerle uğraşmak, günlerce bir saatin parçasını aramak onlara zor geliyor. Çırak yetişmiyor, çünkü toplumun artık mekanik zamana ihtiyacı yok" diyerek kültürel bir mirasın bitişine dikkat çekiyor.

​​​​​​​

BİR ZANAATIN SON EKONOMİK DİRENİŞİ

Bu küçücük dükkanda kazandıklarıyla yıllarca ailesini geçindiren, ev sahibi olan ve çocuklarını okutan Ahmet ustanın tezgahında, otomatik ve mekanik saatlere olan ilginin azalmasına rağmen fiyatlar hala halk işi seviyelerde tutuluyor:

• Pil Değişimi ve Basit Tamiratlar: Teknolojik saatlerin gölgesinde 100 TL ile 200 TL arasında değişiyor.

• Otomatik ve Kurmalı Saatlerin Komple Bakımı: İnce bir hassasiyet ve günlerce süren parça ayarı gerektirdiği için 250 TL ile 300 TL bandında alıcı buluyor.

​​​​​​​

Sağlığı el verdiği sürece Kırıkkale'de mekanik saatlerin sesini duyurmaya devam edeceğini söyleyen Ahmet usta, dijital çağın getirdiği ilgisizliğe karşı cımbızı ve büyüteciyle direnmeyi sürdürüyor.