İsmi Numan bin Ahmet, lakabı Hacı Bayram’dır. 1352 de Ankara’nın Çubuk çayı üzerindeki Zülfadl (Solfasol) köyünde doğdu. Küçük yaşından itibaren ilim tahsiline başladı. Ankara ve Bursa’da bulunan âlimlerin derslerine katılarak; tefsir, hadis, fıkıh, tasavvuf, matematik, astronomi, felsefe, Arapça, Farsça, edebiyat gibi dersleri okudu ve icazet aldı. Dînî ilimlerin yanı sıra müsbet ilimleri de okuyarak talebeliğe ilk başladığı Kara Medrese’ye müderris[1] oldu. Kara Medresede Müderrislik görevini sürdürmekte olan Numan’ın talebe yetiştirmedeki mahareti ve ilmî tartışmalardaki ünü kısa zamanda etrafa yayıldı. Bunu duyan Ebû Hamîdüddin (Somuncu Baba) hazretleri onu Kayseri’ye davet etti. Bayram günü Kayseri’ye varınca Şeyh Ebû Hamîdüddin: “Bu gün iki bayramı birden yaşıyoruz, senin adın da bundan böyle Bayram olsun” diyerek Müderris Numan Efendi'nin adını “Bayram” olarak değiştirip, onu bu şekilde onurlandırdı.

Hocası Şeyh Hamidüddin ile hacca gitti. Hac dönüşü hocasıyla birlikte Aksaray’a yerleşti. Hocasının vefatından sonra Ankara’ya geri döndü ve “Bayramiye Tarikatı”nı kurdu. Hacı Bayram Veli’nin bilgisi ve güven veren yönünden dolayı, Eşrefoğlu Rûmi, Akşemseddin-i Veli, Bıçakçı Ömer Sekînî, Uzun Selahaddin, Yazıcıoğlu Ahmed-i Bîcan ve Mehmed-i Bîcan gibi zatlar etrafında toplandı. Anadolu’nun manevî yapısının şekillenmesinde büyük katkıları olan Hacı Bayram-ı Veli 1430 yılında Ankara’da vefat etti. Türbesi, kendi adıyla anılan Hacı Bayram Camiinin bitişiğindedir.