Makbule Pekdoğan

Makbule Pekdoğan

29 Ekim ve Unutulan Emanet

29 Ekim 1923, Türk tarihinin akışını değiştiren, devleti ve toplumu kökten dönüştüren en kritik siyasal eşiktir. Bu tarih, sadece bir yönetim biçiminin değişmesi değil; yüzyıllar süren saltanat ve kul anlayışının sona erip egemenliğin asli sahibine, yani millete teslim edilmesidir.

Askeri zaferlerle sınırları çizilen bu vatan, siyasi meşruiyet ve hukuki bir devrimle taçlandırılmasaydı, elde edilen başarılar kalıcı olamazdı. Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları, Kurtuluş Savaşı’nı yönetirken dahi meşruiyeti her zaman Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde aradı. “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ilkesi, 29 Ekim gecesi ilan edilen Cumhuriyet ile devletin temel niteliği haline geldi.

Bu topraklarda kurulan yeni rejim; Sevr ile yok edilmek istenen bir ulusun, Doğu’da, Batı’da, Güney’de verdiği topyekün mücadelenin somut sonucudur. Çanakkale’den Dumlupınar’a kadar uzanan hatta can veren subayından erine, cephe gerisinde üretimi ve lojistiği sağlayan halka kadar her bir unsur, bu Cumhuriyet’in kurucu gücüdür.

Düşünün bir; kağnısının arkasında donarak can veren Şerife Bacı’yı, cepheye sırtında mermi taşıyan Fatma Çavuş’u, adını bile bilmediğimiz ama tetiğe basarken zerre tereddüt etmeyen gencecik fidanları... Onlar bize sadece bir vatan bırakmadılar; kula kul olmamayı, başı dik yürümeyi, "Ben bu ülkenin evladıyım" diyebilmenin gururunu bıraktılar. Atatürk’ün o tarihi gecede, Çankaya’nın sessizliğinde dudaklarından dökülen "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz" sözü, yüzyıllardır yorgun düşmüş bir halkın nefes alışıydı.

Cumhuriyet, hukukun üstünlüğünü, yurttaşlık bilincini ve liyakat esasına dayalı bir devlet yapısını şart koşar. Padişahın veya bir zümrenin iradesi yerine, kanunların ve millet iradesinin üstünlüğü esastır. Bu nedenle 29 Ekim’i anlamak; devletin bağımsızlığına, toprak bütünlüğüne ve Anayasal düzene sahip çıkmak demektir.

Peki, bugün dönüp kendimize bakmaya cesaretimiz var mı?

Bir asır önce liselerinden tek bir mezun bile veremeyen, sıralarını boş bırakıp cepheye koşan ve Tıbbiye’den Mekteb-i Sultani’ye kadar gözünü kırpmadan ölüme yürüyen o çelik iradeli gençliğin kurduğu Cumhuriyet, bugün ne yazık ki ağır bir kırılma yaşamaktadır. O günün gençliği en zifiri karanlıkta dahi "Bu vatan benim, sorumluluk bende" bilinciyle taşın altına elini koyarken; bugünün kurumsal boşvermişlik, amaçsızlık ve yüzeysel heveslerle kuşatılmış ikliminde bocalayan gençliği, kendi geleceğini başka memleketlerin eşiğinde aramaktadır. Cumhuriyet’i kuran kadroların ve gençliğin vizyonu, üretmek, mücadele etmek ve boyun eğmemek üzerine kuruluydu. Oysa bugün karşımızda duran acı tablo; zihnen uyuşturulmuş, düşünce derinliği elinden alınmış, tüketim çarkları arasında hedefsizleştirilmiş ve kendine sunulan o büyük mirasa dahi yabancılaştırılmış bir kuşaktır. Bu durum sadece sosyolojik bir değişim değil, doğrudan bir zihniyet çöküşü ve vatan kavramına karşı bir duyarsızlaşmadır. Atatürk’ün "Bütün ümidim gençliktedir" diyerek emanet ettiği bu kutsal meşale, gündelik çıkar hesaplarının, bilgisizliğin ve idealsizliğin gölgesinde sönmeye terk edilemez. Gençliğini ve o gençliğin kurucu ruhunu kaybeden bir millet, bağımsızlığını da kağıt üzerinde tutmaya mahkûmdur.

Bugün 29 Ekim’i anarken süslü lafların, kalıplaşmış cümlelerin arkasına saklanmaya gerek yok. Bu vatan; süslü sözlerle değil, memleket sevdasıyla ayakta duruyor. Cumhuriyet; bir çocuğun gözündeki umut, bir gencin bu topraklara olan inancı, bir ananın evladına anlatacağı bağımsızlık zaferidir.

Cumhuriyet’i yaşatmak, o kahramanların aziz hatırasına borcumuzdur. Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyeti’ni emanet ettiği ilke ve devrimler, bugün de ülkemizin teminatıdır. Yüz yılı aşan bu birikim, ne elden çıkarılabilecek bir miras ne de sıradan bir takvim yaprağıdır. Cumhuriyet, bu ülkenin bağımsız yaşama iradesinin en somut belgesidir.

Başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere; o binlerce vatan aşkıyla bu uğurda şehit düşmüş analarımızı, bacılarımızı, çocuklarımızı ve tüm Mehmetçiklerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Makbule Pekdoğan Arşivi

Şeffaflığı Kaybettiğimiz Şehir

14 Ekim 2026 Çarşamba 17:30

İçimizdeki Gücü Uyandırmak

07 Ekim 2026 Çarşamba 17:00

Memleket Sevdasıyla Geçen 43 Yıl

17 Eylül 2026 Perşembe 17:00

Yorulmaya Hakkımız Var

08 Eylül 2026 Salı 17:00

Kader Değil, Göz Göre Göre Gelen İhmal

03 Eylül 2026 Perşembe 17:00

Diploma Var, Gelecek Yok

20 Ağustos 2026 Perşembe 17:00

Geçmişi Hafızamızdan Silemezsiniz

12 Ağustos 2026 Çarşamba 17:30

Ev Değil, Müze

26 Temmuz 2026 Pazar 17:10

İnanmak istiyoruz ama...

17 Temmuz 2026 Cuma 09:27