1. YAZARLAR

  2. ALAATTİN KARAER

  3. Yavru Vatan Kıbrıs – 5
ALAATTİN KARAER

ALAATTİN KARAER

SANAT KALEMİ
Yazarın Tüm Yazıları >

Yavru Vatan Kıbrıs – 5

A+A-

sanat kalemi

alaattin-karaer--kose-yazisi2-002.jpegalaattin-karaer--kose-yazisi1-005.jpeg

     Hem öğle yemeği molası verilecek hem de şehir merkezinde kısa bir gezinti yapılacaktı. Öğle yemeği sonrası Selimiye cami ziyareti, kapalı çarşı, büyük han ve yürüyerek Girne kapısı önünde bekleyen otobüsümüze binmiştik.

SELİMİYE CAMİİ

     Adadaki en önemli gotik eserlerinden bir olan Selimiye Cami, Latin Başpiskoposu Eustorge de Montaigu tarafından 1208 yılında yapımına başlanmış olup, Orta Çağ Fransız mimarisinin çok güzel bir örneğidir. İlk adı St. Sophia Katedrali’dir.

     Luzinyan krallarının taç giyme törenlerinin yapıldığı bu yapı, 1373 yılında Cenevizliler, 1426 yılında Memlükler tarafından yağmalanmış,  1491 ve 1547 yıllarında büyük depremler ile neredeyse kullanılmaz hale gelmiştir. 1571 yılında Osmanlı Devleti’nin Kıbrıs’ı fethiyle birlikte, Kıbrıs’ın en büyük camisine dönüştürülmüş, bu sırada yapılan tadilatta minber ve kürsü eklenmiştir. Caminin 49 metre boyunda iki minaresi bulunmaktadır. Bu minareler II. Sultan Selim’in 1572 yılındaki emri ile eklenmiştir.

     Camide iki tane mihrap bulunmaktadır. Bu mihraplardan birisi küçük diğeri büyüktür. Mihrabın yapımında Ortaçağ’a ait mermerler kullanılmıştır.

     Selimiye Camii olarak değiştirilmiştir. Mihrapta iki katlı müezzin mahfili ve vaiz kürsüsü bulunmaktadır. Caminin sanrıcı 1903 – 1909 yılları arasında onarılmıştır. Cami avlusu ve çeşmesi 1894 yılında inşa edilmiştir.

     Osmanlı dönemindeki bu caminin adı Ayasofya Cami olarak bilinmektedir. 1954 yılında adı Kıbrıs’ın fethini gerçekleştiren Osmanlı padişah 2. Sultan Selim’in ismi verilmiş ve Selimiye Camii olarak değiştirilmiştir.

BÜYÜK HAN

Kıbrıs’ın en önemli Osmanlı Dönemi yapılarından biri olan Büyük Han, 1571 yılında Kıbrıs’ın alınmasından hemen sonra Kıbrıs’a atanan ilk beylerbeyi Muzaffer Paşa tarafından 1572 yılında yapılmıştır.

    Anadolu’dan ve Kıbrıs’ın diğer yerleşim birimlerinden gelen ziyaretçilere konaklama yeri olarak yaptırılan Han, ilk önce Alanyalılar Hanı olarak adlandırılmıştır. Ancak 17. yüzyılın başında Kumarcılar Hanı ile kıyaslanması sonucu halk arasında “Büyük Han” ismini almıştır.

    Büyük han Anadolu’daki şehir içi ticaret hanlarının tipik bir benzeri olup özellikle Bursa’daki Koza Han ile benzerliği dikkat çekmektedir.

     Klasik kara planlı ve iki katlı bir yapı olan Büyük han’ın üstü açık kare bir avlu çevresine sıralanan, çapraz tonozla örtülü revaklı galerilere açılan 68 odası ve ön cephede ise Asmaaltı sokağa açılan 10 dükkanı vardır.

     Ayrıca iç avlu ortasında mermer sütunlar üzerine inşa edilmiş sekizgen planlı ve altında şadırvanı bulunan bir de köşk mescidi bulunmaktadır. Han’a giriş doğu ve batı tarafında bulunan iki kapı ile sağlanmaktadır. Asmaaltı sokağına açılan doğu kapısı Han’ın esas giriş kapısıdır.

    1878 yılında Kıbrıs adasının İngilizlere kiralanmasının ardından 1878 – 1895 yılları arasında İngiliz Hükümetince Lefkoşa ve Merkez hapishanesi olarak kullanılmıştır. 1901 yılında İngiliz Hükümeti tarafından boşaltılıp onarılan Büyük Han 1925 yılına kadar Han fonksiyonunu sürdürmeye devam etmiştir. 1947 yılından itibaren oda oda fakir ailelere kiralanmış ve 1962 yılına kadar fakir ailelerin kullanımında kalmıştır.

    1963 yılı başında Kıbrıs Cumhuriyeti Eski Eserler Dairesi tarafından restorasyon çalışmaları başlatılmıştır. Restorasyon amacı ile güney revak yıktırılmış ve aslına uygun olmadan yeniden yapılmaya başlanmıştır. Bu onarım sırasında dört sütun arasındaki üç kemer orijinaline uygun olmadan ve Osmanlı karakterini ortadan kaldıracak şekilde yeniden inşa edilmiş, ancak bu onarım büyük bir şans eseri 1963 olaylarının çıkması ile yarım kalmıştır. 1963 – 1975 yılları arasında Planlama İnşaat dairesi tarafından ambar olarak kullanılan Büyük han’ın restorasyon çalışmalarına Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin hazırladığı projeye uygun olarak ve Eski Eserler ve Müzeler Dairesi denetiminde 1982 yılı sonunda Vakıflar İdaresi ve Eski Eserler ve Müzeler Dairesi arasında hazırlanan bir anlaşma sonucu başlanmıştır.

    Mali kaynak yetersizliği nedeniyle zaman zaman ara verilen restorasyon çalışmalarına 1995 yılında T.C. yatırım projesi olarak yeniden hız kazandırılmış ve restorasyonu tamamlanan iç bölümler 27 Ekim 2000 tarihinde resmi bir törenle ziyarete açılmıştır.

     Asmaaltı caddesine açılan 10 dükkan önündeki revaklı galerinin restorasyonu ise 2001 yılı Ekim ayı sonunda tamamlanmış olup proje amaçlarına uygun olarak Kıbrıs Halk Sanatlarının üretilip satıldığı geleneksel ticaret merkez olarak Kıbrıs Türk Halkının kullanımına ve turizmine kazandırılmıştır.

 

devam edecek…

 

Bu yazı toplam 393 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.