1. YAZARLAR

  2. ALAATTİN KARAER

  3. Tarihçi kaybımız…
ALAATTİN KARAER

ALAATTİN KARAER

SANAT KALEMİ
Yazarın Tüm Yazıları >

Tarihçi kaybımız…

A+A-

sanat kalemi

Tarihçi kaybımız…

Prof. Dr. Kemal Haşim KARPAT!

alaattin-karaer--kose-yazisi1-074.jpg

 

 

     Tarih alanında çok sayıda makale ve kitap kaleme alan; tarihçi, Osmanlı tarih uzmanı ve akademisyen Kemal Karpat’da aramızdan ayrıldı.

     Doğduğu ayda hayata gözlerini yuman tarihçi, Türk anne ve babanın oğlu olarak, 15 Şubat 1926 tarihinde Romanya’nın – Dobruca/Babadağ Kasabasında doğdu.

     Tipik bir Osmanlı ülkesi olan bu gölgedeki çok kültürlü bir ortam onun birçok sorunu anlamasına yardımcı olmuştur. Çocukken köy kütüphanesinde okuduğu birçok kitabın kendisine yön gösterdiğini söylemiştir. Yetişmesindeki diğer etkenin de Romanya’daki Türklerin Türkiye’ye göç etmesi olduğunu belirtmiştir.

      Kırım’dan Dobruca’ya oradan Anadolu’ya göçen tatar asıllı bir ailedendir.

      İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdikten sonra Washington ve Rewington Üniversitelerinde siyasal ve sosyal bilimler üzerinde yüksek lisans ve doktora yaptı. Aynı zamanda Rewington Üniversitesi’nin Osmanlı Tarihi Bölümü’nün kurucusudur.

      Akademik çalışmalarına 1950 yılında New York ve Washington üniversitelerinde başladı. Birleşmiş Milletler Toplumsal Bölümü’ndeki görevinin ardından, Montana Devlet Üniversitesi, ODTÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Harvard Üniversitesi, Robert Koleji, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Colombia Üniversitesi, New York Üniversitesi, John Hopkins Üniversitesi, Wisconsin Üniversitesi Tarih Bölümü, ODTÜ Sosyal Bilimler Bölümü, Princeton Üniversitesi, Paris/Ecole des Hautes Etudes en Science Sociales ve Bilkent Üniversitesi gibi bilim kurumlarında öğretim görevliği ve yöneticilik yaptı.  Wisconsin Üniversitesi Ortadoğu Çalışmaları Bölümü Başkanlığını, aynı üniversitenin Orta Asya Çalışmaları programının bölüm başkanlığını yaptı.

      Ayrıca; International Journal of Turkish Studies, Central Asian Survey ve Journal of Muslim Minority Axaris dergilerinin editörler kurulunda görev aldı.  TDV İslam Ansiklopedisi’ne Balkanlar.  Romanya ve göçmenler gibi konularda maddeler yazdı. Wisconsin Üniversitesi tarafından basılan “Otoman Population” adlı çalışması dünyada en çok ilgi gören eseridir.

      Bir göçmen olarak, çalışmalarında, göçün insan üzerindeki etkilerine yoğunlaştı ve bu dönemde bir de kitap hazırladı.  Ayrıca çalışmalarının arkasında bir başka düşüncenin daha olduğunu belirtiyor:  “Modern anlamda Türk ulusunun oluşumu hakkındaki en güçlü görüş bu oluşumun Cumhuriyetle başladığı düşüncesi. Ama ben, göçler sayesinde bu başlangıcın çok daha derinlere, eskilere gittiğini, yani bugün meydana çıkmış olan bu toplumun, çok değişik safhalardan geçerek bugünkü duruma geldiğini düşünüyordum. Bunu, söylememin sebebi şudur: Çalışmalarım sırasında göçlerin insan üzerinde, şehir üzerinde, toplum üzerinde vs nasıl etki yaptığını fiilen gördüm. Tarihte olaylar birbirine bağlanarak gelişir. Bu dinamik ve çok yönlü, çok taraflı bir anlayıştır. Yani işin içine; sosyoloji, ekonomi, din, vb değerler giriyor. Eğer siz bir ideolojiye yahut da önceden kabul edilmiş bir fikre saplanırsanız ve ille belirli bir olayı o kafanızdaki modele yerleştirmek isterseniz, netice yanlış olur. Onun için mesele, bir dinamik yöntemle tarihin bugüne nasıl bağlandığını anlamak ve anlatmak. Nihayet beni çok etkileyen ve belki de hayatımda en önemli metot arayışına yol açan mesele, az gelişmişlik meselesiydi.”

     Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk yarısına da tanıklık etmiş, Türkiye’nin geçirdiği süreçlerini tarihçi duyarlılığıyla hem içeriden hem de dışarıdan izlemiştir. Tarihçi kimliğinin yanı sıra siyasal ve sosyal bilim alanlarında yaptığı çalışmalarla da dünyada tanınmaktadır. Kendisi dünyanın her köşesine gitmiş, çeşitli üniversitelerde ders vermiş, uluslar arası saygın kuruluşlarda bilimsel toplantı ve seminerlere katılmıştır. Düşünce dünyasında derin izler bırakmış, eserleriyle bilimsel ve otorite olarak kabul edilmiştir.

      Kemal Karpat; Amerika’daki Türk Araştırmaları Cemiyeti’nin kurucusu üyesi ve başkanı, ayrıca Orta Asya Cemiyeti’nin kurucusudur.

     Türk Araştırmaları Derneği ve Türk Araştırmaları Kurumu’nun başkanlıklarını da yaptı.

     MESA-Ortadoğu Çalışmaları Derneği’nin kurucu üyelik ve başkanlık görevlerinde bulundu.

     Romanya çalışmaları nedeniyle Romanya Bağımsızlık Madalyası ve Bükreş Üniversitesi Dimitri Cantemir Madalyası’yla ödüllendirildi. Kendisine Romanya Ovidius Üniversitesi ve Rusya Çuvaş Milli Üniversitesi tarafından onur doktoraları verildi. Rusya Kazan Bilimler Akademisi onursal üyeliği, Wisconsin Üniversitesi Hilldale Ödülü ve Türk Bilimler Akademisi Ödülünü aldı.

     2005 yılında TYB Üstün Hizmet Ödülü’ne layık görüldü.

     Türk Araştırmaları Derneği’nin Başkanlığını ve Orta Asya Çalışmaları Derneği’nin kurucu başkanlığı görevini üstlendi.

     TBMM 2009 Onur Ödülü sahibi ve Türk Tarih Kurumu’nun onur üyesiydi.

     20 ülkede yayınlanmış olan 130 makalesi ve 16 yayımlanmış kitabı vardır.

     Türkçe Eserleri: Türk Demokrasi Tarihi, Gecekondu Üzerine, Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm, Osmanlı ve Dünya, Osmanlı’da Hoşgörü, Ortadoğu’da Osmanlı Mirası ve Ulusçuluk, Osmanlı Modernleşmesi, Türkiye ve Orta Asya, Osmanlı Nüfusu, Balkanlar’da Osmanlı Mirası ve Ulusçuluk, İslam’ın Siyasallaşması, Osmanlı Geçmişi ve Bugünün Türkiye’si, Çağdaş Türk Edebiyatında Sosyal Konular, Osmanlı’da Değişim Modernleşme ve Ulusçuluk, Türkiye’de Siyasal Sistemin Evreni.

      20 Şubat 2019 tarihinde 96 yaşında ABD’nin Winconsin eyaletinde aramızdan ayrıldı.

      Cenazesi Türkiye’ye getirildi. İstanbul Üniversitesi Rektörlük Binası’nda tören düzenlendi.

      Ailesinin ve sevenlerinin başı sağ olsun!

alaattin-karaer--kose-yazisi2-070.jpgalaattin-karaer--kose-yazisi3-033.jpg

Bu yazı toplam 380 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.