1. YAZARLAR

  2. MEHMET BAYRAK

  3. Kutadgu Bilig’den seçme sözler:
MEHMET BAYRAK

MEHMET BAYRAK

Emekli İlahiyatçı
Yazarın Tüm Yazıları >

Kutadgu Bilig’den seçme sözler:

A+A-

Bu kitabın yazarı Yûsuf Has Hâcib şair, Balasagun’da dünyaya gelmiş, bilimi, erdemi, zühd ve takvâsı ile temayüz etmiş, eseri “Kutadgu Bilig” (kutsal bilgiler)i bir buçuk yılda Balasagun’da yazıp (1069) yılında Karahanlılar’ın hakanı Süleyman Arslan Hakan oğlu Tavgaç Uluğ Buğra Han’a sunmuştur. Bu kitaptan seçme özlü sözleri okurlarımın dikkatine sunuyorum: İki’nin varlığı birin varlığına şahittir. Bir olmasaydı iki olmazdı. Bir’den önce sayı yoktur. Sözünü iyi yönelt, başını kırdırmasın; Dilini iyi gözet, dişini kırdırmasın. Sözü kısa olanın ömrü uzun olur. Her doğan ölümlüdür. Ancak âlimin bir sözü ölümsüz bir eser olarak kalabilir. Yanılmak insanla beraber insan için yaratıldı. Bana yanılmaz bir insan gösterebilir misin? İlk yanılma Hazreti Adem’den başlar. Aklın güzelliği dil ile, Dilin güzelliği söz ile, Kişinin güzelliği yüz ile, yüzün güzelliği de göz iledir. Dört şeyi küçümseme! Yangın, düşman, hastalık, bilgi. Güzel koku ile bilgi birbirine benzerler. İnsan bunları gizli tutamaz. Güzel kokuyu kokusu, bilgiyi de dil açığa vurur. Mutluluk geyik gibidir. Eline geçerse sıkı tut; kaçarsa bir daha sana zor sıra gelir. Onun ipi, tedbirli olmak, çirkin işlerden uzak durmak, özünü temiz tutmak ve doğru yoldan gitmektir. Kişiye mutluluk geldiğinde adı dünyaya yayılır. Dolunay gibi büyür ve parlar. Bu ikbal (mutlu durum) dönektir. Buna gönlünü bağlama. Dolunayın gittiği gibi ikbal de gider. Ay sürekli yer değiştirir. Sürekli yer değiştiren –ne yaparsa yapsın- yersiz yurtsuz kalır.

İnsan çoktur ama insanlık azdır.  İnsan az değil, doğruluk azdır. İyi işler yokuş tırmanmak gibidir. Kötü işler ise iniş inmek gibidir. Kolay elde edilir. Çünkü iyilikte yapmak vardır. Kötülükte yıkmak vardır. Dolayısıyla, yapmak zor, yıkmak kolaydır. Kötü yılan kötü arkadaştan iyidir. Zira kötü yılan sadece canını alır, kötü arkadaş ise insanı ebedi cehenneme sürükler. Cimri kendi malını kendinden esirger. Söyle! Onu başkalarına nasıl versin?  Diline sahip olanlar huzur bulmuşlardır. Kara başın düşmanı kırmızı dildir. O, nice başlar yedi. Daha da yemektedir. Başını korumak istersen diline sahip ol. Dilin her gün başını tehdit etmektedir. Çok konuşmakla alim olunmaz; çok dinlemekle alim baş köşeye geçebilir. Hiç konuşmayana dilsiz, çok konuşana da geveze derler. İnsanın en değersizi geveze, en değerlisi ise cömert olanıdır. Baba çocuğunu daha küçük yaşta iken tamamen serbest bırakırsa, kusuru çocukta değil babasında aramalıdır. Çocukların hareketleri, davranışları kötü ise, bunun sebebi babalarıdır.  Başkasının emeğini takdir etmeyen kişi tam anlamıyla bir öküzdür. Cömert insan övülmeye, cimri insan ise sövülmeye layıktır.  Allah bir yöneticiyi başarılı kılmak dilerse ona ehil ve dürüst yardımcılar verir. Eğer başarısızlığa uğratmak isterse ona bilgisiz ve kötü yardımcılar verir. Çünkü bilgisizler yönetimi ele geçirirlerse yönetici odun gibi yanar, bütün işleri bozulur gider. Acelecilik herkese zarar verir. O, içten gelen bir korkunun eseridir. Acelecilik, gevezelik ve hiddet, bilgisizlik, cahillik belirtileridir. Acele yapılan işler acılı olur. Her işte sükûneti, fakat ibadette acele derecesinde çabukluğu tercih et. Yönetici, cesur, kahraman ve atılgan olmalıdır. Askerin cesaret alması için kumandanın kahraman ve cesur olması gerekir. Korkakların başına cesur bir adam geçince hepsi ondan cesaret alarak hareket eder. Aslan köpeklere baş olursa, köpekler aslan kesilir. Köpek aslanlara baş olursa aslanlar köpek gibi yaltak olur.    Sevgili canım için güvenilir birini aradım; Kendimden daha emin kimseyi bulamadım. Bu dünyayı arzulayan para dağıtmalı; Ahireti isteyen de yine para dağıtmalı. Başkanın zenginliğine ne gerek var! Halkın tok olması başkan için yeterli zenginlik değil midir? Bu dünyanın tek bir adeti vardır; Cimriye söverler, cömerdi överler. İyinin hür olabilmesi için kötünün tutsak (esir) olması gerekir.  Dünya bir ejderha gibidir. İnsanı besler, semirtir. Sonunda onun etini kendisi yer. Önceleri camiler az, cemaati çok idi. Şimdi ise camiler çoğaldı, cemaati azaldı!. Not: sevgili okurlarım! Herhangi bir konuda yazı yazmamı isterseniz, lütfen e-mail adresime yazın. e- posta adresim mehmet1940@gmail.com

Bu yazı toplam 329 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.