1. YAZARLAR

  2. YÜKSEL KAHRAMAN

  3. KURTULUŞ SAVAŞINDAKİ KADIN ASKERLER
YÜKSEL KAHRAMAN

YÜKSEL KAHRAMAN

ŞAİR YAZAR
Yazarın Tüm Yazıları >

KURTULUŞ SAVAŞINDAKİ KADIN ASKERLER

A+A-

1853-56’daki Türk Rus harbinde şehit düşen bir genç kızın cenazesi Kars’a getirilerek törenle toprağa verilmiştir. 1854 Kırım savaşında Kara Fatma kumandasındaki Türkmen ilinden yardımına koşan kılıç belde kargı kolda kadınlar Sivastopol’da geceli gündüzlü savaşmışlardır. Kara Fatma yaralanmış kardeşi şehit düşmüştür. 1877’de Trabzon’un akça abat ilçesindeki sargana deresinden karaya çıkmayı planlayan Ruslar püskürtülmüşlerdir. Ellerinde baltalarla düşmana karşı koyanlar arasında Rukiye abla ile pümpür kızı Ayşe 8-9 Kasım 1877’de aziziye tabyasını kuşatan Rusları yenmişlerdir. Erzurum’un Nene Hatunun Gülizar’ı ve Name Kadını 1918’de mahallesine baskın yapan Ermenileri yakalayıp tartaklamışlar ve kaçırmışlardır. Kurtuluş savaşında cephe gerisinde çalışan kadınlar hiçbir fedakârlıktan kaçınmamışlardır.

13 Ocak 1920de İstanbul’daki birçok semtte mitingler düzenlemişlerdir. 9 Aralık 1919 da kurulan ve başka şehirlerde şubeleri açılan Anadolu kadınları müdafa-î vatan cemiyeti çalışmaları devam etmiştir. Daha sonra kağnı kolları ve isimsiz savaşçılar teşkil etmektedir. Kadın askerlerin savaşa katılmaları kurtuluş savaşından yüz yıl öncesine dayanmaktadır. Tarık binziyat’ın ordusundan kadın askerler savaşmıştır.  (deniz amirali mala hayati bu savaşta yer aldığı bilinmektedir)

Bir Kürt kızı nişanlısının arkasından gönüllü nefer yazılmış Kars’a kadar gelmiştir. Bir taburda trampetçi olmuştur. Sonunda şehit düşmüştür. Kurtuluş savaşından önce kadın mücahitlerden biri de Erzurumlu Nene Hatundur. Nene Hatun Çeperli köyündendir. Asıl adı Nene soyadı Kırkgöz’dür. 22 Mayıs 1955’de vefat etmiştir. Birçok şairlere ilham kaynağı olmuştur. Aziziye tabyalarını savunmak için Gülizar kadın sahan gibi bir taşla Rus komutana vurarak komutanı yere sermiştir. Name kadında birçok yararlılık göstermiştir. Erzurumlu Kara Fatma Sehere Kara Fatma adını Atatürk vermiştir. Genç kız olan Sebila’ya ermeni bir kişi sataşır Sebila ermininin kafasına tencereyle vurarak kaçırır.

Mondros mütarekesinden sonra istiklal harbi başlamıştır. Mediha muzaffer topluluğa etkili bir konuşma yapmış halk dağılmıştır.19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Atatürk Samsun’a çıkmış Fatih belediyesinde bir miting düzenlenir Halide Edip’te Meliha Avni bu mitingde konuşmalar yapar.

 

KURTULUŞ SAVAŞINDA KADIN ASKERLERİMİZ

 

Kara Fatma: Erzurumlu Yusuf ağanın kızıdır. Askerlik hayatını kocası Derviş Erdenle birlikte geçirmiştir. 20 Mart 1920’de Üsküdar, Bolu, Ankara yoluyla Sivas ve Erzurum’a gitmiştir. Mustafa Kemal Atatürk’le birçok çabalardan sonra tanışmıştır. Kara Fatma 26-30 ağustos 1920 deki başkumandan meydan savaşında da müfreze olarak bulunmuştur. Yunanlılara esir düşer. Nöbetçiyi atlatarak kurtulur. Tekrar birliğine döner. Sürmeli köyündeki ovada takımın başına geçer sonra üsteğmen olur.21 ağustos 1946’da maaşa bağlanmıştır.

 

 Ayşe Hanım: kocasını balkan harbinde kaybetmiştir. Birçok savaşa katılmıştır. 12 Mart birinci İnönü, 31 Mart 1 nisan ikinci İnönü savaşlarına katılmıştır. Süvari üniforması taşımıştır. 1942’de Ankara’da merkez bankasında odacı olarak çalışmaya başlamıştır.

 

Bitlis teftarının hanımı: 21 Ocak 1920’de Fransızlar Kahramanmaraş’ı işgal eder 12 Şubatta Fransızlar Maraş’tan çıkar. Anadolu kadınları müdafa-î vatan cemiyeti reisi melek yeşil kâtibi Şefika imzasıyla Fransızları kovmuştur. Yahya beyin kızı olan Kara Fatma Şimşek’in asıl adı ve soyadı Yemine Var darlıdır.

1921-22’de “Fahri milis” üsteğmendir.

 

Hatice Hanım: 21.12.1918’de Adana’yı Fransızlar işgal eder. Fransızlara yanlış yolu göstererek onları oyalar ve pusuya düşürür.

 

Tayyar Rahmiye: Osmaniye Kaypak nahiyesi Raziyeler köyü. 1920’de hasan beyli civarındaki Fransız kuvvetleriyle müfrezesiyle birlikte savaşa katılır. Osmaniye’de Fransız karargâhına saldırırlar. Erkeklere dönerek “ber kadın olduğum halde ayakta duruyorum. Siz erkekler yerlerde sürünüyorsunuz. “ Tayyar” uçan Rahmiye” Osmaniye’de Rahmiye Hatun kaydıyla görülmüştür.

 

Melek Hanım: Çukurova’da çetin savaşlardan biri de haçın ilçesinde geçmiştir. 10 Mart 1920’de kuşatma başlamış. 16 Ekim 1920’ye kadar devam etmiştir. Şair melek hanım Ermenilerin yaptığı işkenceleri anlatan bir destan yazmıştır. Anıtı Saimbeyli şehitliğindedir.  Ayrıca Ermeniler katliama başlamış insanların arasında iki kadın Fatma ve Defne şehit edilmiş ve parçalanmış 140 ceset bulunmuştur.

 

Tarsuslu Kara Fatma: Toroslardaki cenklerde savaş kumandanlığı yapmış çete başı olmuş. Bunların arasınada Tarsuslu kara Fatma’da vardır. Asıl adı Adile olan ama adile onbaşı olarak bilinir. Afyon cephesinde savaşa katılarak büyük cesaret göstermiştir. Adile hala ve Hatice hatun adana mücahit kadınlarından Tayyar Rahmiye, Hatice nine, Kara Fatma isimleri bulunuyor. Tayyar Rahmiye 1 Temmuz 1920 şehit düşmüştür.

 

Gaziantepli yirik Fatma: 1 Nisan 1920, 8 Şubat 1921 arası Fransızlarla savaş sürmüş 25 aralık 1921’de temizlenmiştir. Girik Fatma çemirlekli şalvarı üzerine inen boz abası, ayağında kırmızı yemenisi, ağaran saçlarını kaplayan kısa başörtüsü ile çete teşkilatına katılmış, yaşı ilerlemiş bir kahramandır.

 

Mudurnulu Fatma kadın: askerden kaçan oğlu gelir kapıyı çalar ve kapıyı açtığında oğlunu karşısında görür niye geldiğini sorar, oda askerden kaçtığını söyler. Ben askerden kaçanı evimi almam sen vatan haini olursun der gerekli yetkililere oğlunu teslim eder.  Hâkimiyeti milliye de bu bilgi verilmiştir.

 

Nazife kadın: Yunanlılar bilgi almak için işkence etmişlerdir. Hiç bilgi vermemiştir. 9 Mart 1922’de öfkelenen Yunanlılar Nazife kadını fırına atıp yakmışlardır.

 

Gördesli makbule: Usturumcalı Halil efeyle evlenmiş. Çete harbine katılmıştır. Siyah pantolon ve ceket giyermiş. Ayağında çizme yüzü daima örtülü gözleri görünüyor. Kısa Japon filintası taşır. İntikam almak için daima doru ata biner müfrezenin arkasında kalırmış 31 Mayıs 1922’de şehit düşmüş.

 

Asker saime: Milli mücadeleye filen katılmış. Cephede silah kullanan bir kadındır. Vefa lisesi ve ortaokulunda öğretmenlik yapmış. 1951’de vefat etmiştir. Asıl adı Münevver, iri ,yarı, sade ve kumral, kısa topuklu iskarpin giyermiş. Bu askeri bir alışkanlıktır.

Daha sonra kağnı kolları kurulmuş. 12 kağnı kolu kurulmuş. Kastamonulu Halime Çavuş ve latife hanım görev yapmışlardır. Kastamonu birçok hizmetin merkezi olmuş, her vatandaş el becerilerini ve yeteneklerini sergilemiş. Cepheye erzak ve mühimmat yardımlarını kanılarla iletmişler. Yorgan ve kilimi malzemelerini üzerine örtmüşler. Malzemeleri evlatlarından önde tutmuşlardır. Sakarya Savaşı sırasında yaralananalar 23 Ağustos 1921’de yaralanana Hulusi Atak’ı geriye alarak Keskin (maden) hastanesine göndermişlerdir.  Ankara’dan Yahşihan’a giden bir dekovilde diğer yaralılarla birlikte gitmişlerdir. Kütahya Gediz arasında erzak taşıyanlardan yaşlı bir kadına görevli yaklaşır ve sorar, nine üşümüyor musun” hayır oğul üşümüyorum düşman topraklarımıza ayak bastığından beri içim yanıyor “diyor. Bu cümleleri duyanların gözleri yaşarmıştır. İnebolu, Kastamonu, Çankırı yoluyla malzemeler taşınır. Kastamonu şehrinin kışla kapısı yönünde bayılan bir kadın cephane yüklü kağnı üzerindedir. Rıfat çavuş öküzleri koşar Cemil çavuşta kadının üzerindeki karları temizler. Ne yazık ki kadın ölmüştür. Göz göze gelirler ve kağnıdan aşağı indirirler. Otların arasında bir çığlık duyulur. Kundakta bir kız çocuğu ölmemiştir. Şehit kadının alacağı önlüğü başındaki benli çar göz önüne alınarak askeri araştırma yapılmıştır. Sonunda Kastamonu Seydiler köyünden olduğu anlaşılmıştır. Kastamonulu kondüktör Rıza beyin dörtlüğü;

 Kadınlarda kışın erzak taşıdı

 Yatakları toprak idi taş idi.

 Yedikleri, tutsuz yağsız aş idi.

Beşikleri sırtta birer kahraman.

Erkek aslan, aslan olurda dişi aslan aslan olmaz mı? Erkeğiyle kadınıyla hep beraber zafere ermişlerdir.

 

Ordumuzun Afrin’deki zeytin dalı harekâtını yürekten destekliyorum ve ordumuzu kutluyorum. Komşu ülkelerden gelip Türkiye’ye sığınan göçmenlere insani yardımda bulunmak insanlık görevi. Ama askerlik çağına gelmiş Suriyeli gençlerinde ülkelerine gidip vatanlarını kurtarmak için gerekli mücadeleyi vermelerini arzu ediyorum.

 Dil, din, ırk, mezhepte ne olursa olsun.

Daima soyadımız Türkiye olsun

 

KAYNAK: Fevziye Abdullah Tansel’i kurtuluş savaşında kadın askerlerimiz kitabından özet olarak alınmıştır.

Ayrıca, Samsun Ayvacık’ta öğretmenlik yapan Nurten Akkuş ABD’deki yarışmada dünyada ilk on arasına girmiştir. Başarısından dolayı kutluyorum.

                                                                                          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu yazı toplam 5195 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.