1. YAZARLAR

  2. Halil İbrahim Pehlivan

  3. İNŞAATTA TASARRUF VE VERİMLİLİK NASIL ARTIRILIR
Halil İbrahim Pehlivan

Halil İbrahim Pehlivan

Yüksek İnşaat Mühendisi
Yazarın Tüm Yazıları >

İNŞAATTA TASARRUF VE VERİMLİLİK NASIL ARTIRILIR

A+A-

Merhabalar değerli okurlarım. Beni köşe yazısı yazmaya iten en büyük etken; okurlarımla tecrübelerimi ve araştırmalarımı paylaşmak isteğimdir. İnşaat mühendisi olduğum için ve neredeyse 20 yıldır inşaatın her türlü alanında çalıştığım için  -memuriyet hariç- daha çok inşaat alanına giren konularda yazacağım. Belki zaman zaman diğer konulara da geçebiliriz ancak ana konu inşaat olacak. Bu yazımda inşaatta tasarruf ve verimliliğin sağlanmasını konu edeceğim. Çünkü ülke ekonomisi için inşaat sektörünün önemi malumumuzdur, ülke ekonomisi ile inşaat birbirlerini doğrudan etkiler. İnşaat sektörüne mal ve hizmet üreten sektör 200 den fazla dır. Bu  inşaat sektörünün ülke ekonomisi için lokomotif konumunda olduğunu gösterir. Örneğin bir araştırmada ortaya çıkan sonuç; yeni inşa edilen bir evde ortalama 150 farklı meslek kolunu ilgilendiren 23.000 parça bulunmaktadır.

Öncelikle tasarruf ve verimliliğin kısaca tanımını yapalım. Tasarruf; parayı ya da tüketimi dikkatli kullanarak, idareli harcama yöntemidir. Verimlilik ise; daha çok üretmek, en az girdiyle en fazla çıktıyı elde etmek diyebiliriz. Tasarrufu genel olarak değerlendirirsek eğer; Dünyada ne kadar tasarrufu hayat felsefesi yapmış toplum varsa o toplum üretkendir, çalışkandır, sanatkardır ama ne kadar israfçı toplum varsa tembeldir, tüketendir. Çünkü israfçı toplumlar emeğin değerini bilmezler, ellerine geçen bir mal için ne kadar işçilik, malzeme, zaman ve dolayısıyla para harcandığının değerini bilmeden tüketirler ve sonunda muhtaç hale düşerler. En basit bir mal bile aslında bir çok merhalelerden geçerek elimize ulaşır. Vücudumuzu incelersek görürüz ki her şeyde tam bir iktisat vardır hatta bir uzvun bir çok görevi vardır. İnşaat sektöründe tasarruf ve verimliliğin artırılması için yapılması gereken bazı maddeleri aşağıda yazdım. Okurlarımın da eklemek istedikleri maddeler var ise  halil.pehlivan@statek.com.tr adresine göndermelerini dilerim.

1.         İnşaat sektöründe yeni malzeme ve yeni yapım metodları bulmak için Ar-Ge çalışmaları önem arz etmektedir. Devletimizin AR-GE ‘ye öncülük etmesi gerekmekte, kurumlar içinde de Ar-Ge birimi oluşturulmalı, özel sektör firmalarına da destek ve teşvikler verilerek Ar-Ge yatırımları yapmalarına ön ayak olunmalıdır. Büyük küçük bütün firmalar ve kurumlarımızın tasarruf ve verimliliğin Ar-Ge yatırımlarından dolayısıyla da yeniliklerden geçtiğini bilmelidir. Örneğin bazı malzemeler ya ithal çok pahalı yada yerli üretim istenen şartları sağlayamadığından hem ucuz hem daha sağlam malzemeler üretmek zorundayız.

Aynı şekilde Ar-Ge yatırımları ile inşaatta yeni yapım metodları geliştirerek daha hızlı, daha uzun ömürlü, daha çevresel ve daha insan sağlığı ile uyumlu inşaatlar yapabiliriz.

2.         Üniversiteler, özel sektör -kamu iş birliği sağlanarak teknolojideki yenilikleri de kullanarak Ar-Ge departmanları etkinleştirilmelidir.

3.         3D yazıcıların sektöre girişinin hızlandırılması ve kullanımının yaygınlaştırılması gerekmektedir.

4.         Kamu da proje birimlerini bölge bazlı tek elde toplamak. Örneğin Toki gibi bir kurum ancak her bölge için ayrı Toki gibi bir kurum olması gerekmektedir. Böylelikle kadrolar uzmanlaşacak, projeler uzmanlar tarafından kontrol edileceği gibi  kurumlar arası koordinasyon sağlanarak gerçekten gerekli ve yeterli  kamu binası yapılmış olacak.

5.         Kurumlarda çalışacak teknik personeller için; büyük projelerde en az 20 yıl, orta ölçekli projeler de en az 10 yıl tecrübe aranması gerekmektedir. Yeni mezun teknik personelin uzmanlaşması için yaşça büyük olanların yeni mezunlara tecrübe aktarımı sağlanmalıdır. Usta çırak ilişkisinin özelikle teknik konularda çok büyük tasarruf sağladığı unutulmamalıdır.

6.         Yapay zekanın sektöre girişi hızlandırılmalıdır.

7.         Kamu ve özel sektörde çalışan teknik personellerin kesintisiz sürekli eğitimi sağlanmalı ve sürekli eğitimde başarılı olan personel tatmin edici ödüllerle ödüllendirilmelidir. Kendini geliştiren alanında çok ileri noktalara gitmek isteyen personellerin önü açılmalıdır.

8.         Kentsel dönüşüm amacına uygun olarak yapılmalı Türkiye genelinde bir kentsel dönüşüm ekonomi için çok mantıklı değildir. Öncelik deprem, sel, rüzgar vb. gibi afetler açısından çok riskli bölgeler olmalıdır.

9.         Deprem riski yüksek bölgelerde önemli yapılar hemen güçlendirilmelidir.

10.       Yapılarda güçlendirme özendirilmelidir.

11.       Kamuda bina yada herhangi bir yapı yapmadan önce mutlaka fizibilite raporu uzman kişiler tarafından hazırlanmalıdır. Gerekliliği fizibilite raporu ile sorgulanmalıdır. Ayrıca herhangi bir yatırım içinde fizibilite raporu zorunlu hale getirilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır. Böylelikle   ölü yatırımların önüne geçilebilir.

12.       Batık projelerin önüne geçmek için gerekli kanunlar çıkarılmalıdır.

13.       Ekonomiye katkısı oranında yatırımlara yön verilmelidir. Ekonomiye katkısı büyük olacak yatırımlar öne alınmalıdır.

14.       Herkesin müteahhit olması engellenmelidir. Biz nasıl hastalandığımızda doktora gidiyorsak inşaatı da bu konuda eğitim almış kişiler yapmalı veya sektör dışından birileri yapacak olsa bile bünyesinde uzman kadroların olması sağlanmalıdır.

15.       Projeye gerekli önem ve değer verilmesi gerekmektedir. Proje alanında faaliyet gösterenler, iyi gelir elde edemedikleri için proje gibi çok güzel bir sanatı bırakıp başka alanlara kayabiliyorlar. Proje önemlidir, uzman ellerden çıkmalıdır ve projeciler tatmin edici paralar kazanmalıdır.

16.       Proje firmaları da yapı denetimler gibi olmalıdır. Denetlenmeli ve belli bir standartları olmalıdır.

17.       Kamuda lüksün ve gereksiz inşaatın önüne geçilmeli, özelikle büyük projeler için uzman ellerden çıkmış fizibilite raporları baz alınmalıdır.

18.       Büyük projelerde yerlileşme sağlanmalıdır. Unutmayalım çok yetenekli ve çok tecrübeli mühendislerimiz var. Her projeyi hayata geçirecek kadrolarımız var.

19.       Yurt dışı müteahhitlik firmalarımızın yurt dışında iş birliği yapmaları sağlanarak Dünya da söz sahibi olmaları sağlanmalıdır.

20.       İhalelerde rekabet edilmesini sağlamak gerekmektedir. Fakat her ihale için mutlaka sınır değer şartı da aranmalıdır. Gömlek bile alırken en ucuzunu almıyoruz ama bazı ihaleler en düşük fiyatlara gidiyor bu hiç mantıklı değildir. Yarım kalan işlerin kamuya çok büyük zararlar getirdiği unutulmamalıdır.

21.       İnşaat firmalarının kriz zamanlarında yatırımlarını doğru yönlendirmeleri sağlamak gerekmektedir. Her firma kendi büyüklüğüne göre işler almalı ve küçük firmaların çok büyük iş almaları engellenmelidir. Bu sayede firmaların batması engellenmelidir.

22.       Yapsat tarzı müteahhitlerimizin birleşmesi teşvik edilmeli ve kentsel dönüşüm için çevresel, doğal enerji kaynaklarını kullanan imar planları hazırlanmalıdır.

23.       Enerjisini doğal yollarla kazanan çağdaş, çevresel, işlevsel yapılar ve şehirler planlanmalıdır.

24.       Kurumlar arası iletişim ve koordinasyon sağlanmalıdır, böylelikle yap boz veya birbirinden habersiz yapımın önüne geçilebilir.

25.       Kooperatif sistemi ihya edilmelidir.

26.       İnşaattaki tüm personellerin işçisinden kalfasına, ustasına ve mühendisine kadar herkesin uzmanlaşması sağlanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.

27.       İnşaatta sivil toplum kuruluşlarının inşaat politikalarına katılımı daha etkin hale getirilmelidir.

28.       Sel, Deprem, Rüzgar gibi kuvvetlerin büyük olduğu alanlara inşaat yapmaktan kaçınılmalı yapılması gerekiyorsa da uzman kişiler tarafından tasarlanıp yapımı sağlanmalıdır.

29.       Havayı, suyu, toprağı kirletmeden doğanın düzenini yıkmadan inşaa yöntemleri geliştirilmelidir. 

30.       İnşaatta kurumların mutlaka  kısa, orta, uzun vadeli gerçekçi planları hazırlanmalıdır.

31.       Katma değeri yüksek ürünler üretmek de ve nitelikli personel yetiştirmek çok önemlidir. Her kurum yada firma bu yapıyı kuracak, koruyacak ve devamını sağlayacak hedefe kilitlenmelidir.

Bu saydığım maddelerin kapsamı genişletilebilir. Bu maddelerin hepsine yaşadığım tecrübelerden örnekler vermek isterdim ya da maddelerin hepsinin detayını yazmak isterdim o zamanda yazı çok uzun olurdu. Üstünde en çok durmam gereken maddeler; yatırımlar yapılırken fizibilite yapılması gerektiği-popülizmden uzak durulması gerektiği, kurumlar arası koordinasyonun mutlak suretle sağlanması gerektiği, kurumlarda usta çırak ilişkisi ile tecrübenin korunarak kadrolarda uzmanlaşmanın sağlanması, ar-ge çalışmaların hayati önemde olduğu, yapay zekanın ve 3d teknolojisinin inşaatta kullanımının hızlanması ve liyakati ön plana çıkaran bir personel alım sistemi oluşturulmasıdır. Benim yaşadığım tecrübeleri bu alanda faaliyet gösteren bir çok kişi yaşamıştır ve maddeleri okurken akıllarına yaşadıkları tecrübeler geldiğinde bazen güler bazen kızarlar, gülerler çünkü buda olmaz dedirten şeyler vardır oldukça komiktir, kızarlar çünkü göz göre göre milletin malı çar çur edilir.  İsraf maalesef çok fazla mutlak surette çözüm bulunması gerekiyor. Bunun patisi de yoktur kurumsal bir sistem kurulamazsa sorun devam edebilir. Amerika Obamanın ilk döneminde alt yapısı kendiliğinden yıkılacak kadar eski olmasına rağmen ülke ekonomisi Bush döneminde  morgate krizinden dolayı kötü olduğundan inşaatla büyüyelim dememiştir. Ar-Ge yani bilim teknolojiye önem vermiş gerçekten üreten katma değeri olan şirketleri destekleyerek ve israfı önleyerek krizden çıkmıştır. Önerim şu olabilir, uzman kişilerden oluşan yetkisi geniş bir komisyon ortak akılla bu konu ile alakalı daha detaylı ve daha kapsamlı bir çalışma yapmalı siyaset ve sivil toplumun önüne koymalıdır. Bunun adı inşaatta ortak akıl çalıştayı mı olur ne olur bilemem ama 6 ayda bir toplanan hükümettede aylık da rapor sunan, özel sektörden, sivil toplumdan , üniversitelerden, yurt içi ve yurt dışından uzmanlarında katıldığı bir komisyon inşaatta da mutlak suretle gereklidir.

Bir sonraki yazımda Ülkemiz deki inşaat sektörünün bugününü ve geleceğini konu edeceğim. Selametle kalın. Görüşmek üzere.

 

 

Bu yazı toplam 11727 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.