1. HABERLER

  2. EKONOMİ

  3. ATEŞ YÜKSELMESİ.
ATEŞ YÜKSELMESİ.

ATEŞ YÜKSELMESİ.

ATEŞ YÜKSELMESİ HAKKINDA NELER BİLİYORUZ? Eyvah! Bebeğim ateşler içinde yanıyor, ne yapsam şimdi? Doktora mı gitsem, yoksa bir şurup mu versem? ...

A+A-

ATEŞ YÜKSELMESİ HAKKINDA NELER BİLİYORUZ? Eyvah! Bebeğim ateşler içinde yanıyor, ne yapsam şimdi? Doktora mı gitsem, yoksa bir şurup mu versem? Hangimiz acaba hayatımızın bir döneminde bu sorunla karşılaşmadık. Yüksek ateş bebeği olan veya olmayan bir çok kişi için iç içe yaşanılan bir durum. Bedenimizin normal işlevlerinden birisi olan ateş yükselmesi konusunda acaba ne kadar şey biliyoruz? Basit bir anlatım ile ateş, beden ısısının normal günlük oynamalarının üzerine çıkması olarak tanımlanmaktadır. Normal vücut ısısına ait sınırları belirlemek güçtür ve genel olarak 36.1 - 37.8 oC olarak kabul edilir. Normal kişilerde 24 saat içinde beden ısısında ufak değişiklikler olmaktadır; örneğin sabah erken saatlerde en düşük, saat 1600 - 1800 arasında ise en yüksek düzeydedir. Çocuklarda vücut ısısı erişkinlerden daha yüksektir ve ısı bu saatlerde 38.5oC a kadar yükselebilmektedir. Ateş, çeşitli enfeksiyon hastalıklarının sık görülen bir belirtisidir. Hastalık yapan mikroorganizmalara karşı savunma yollarından birisi de ateştir. Ateş enfeksiyonun olduğu vücut bölümüne koruyucu kan hücrelerinin göçünü artırır. Bunun yanında ateş mikropların çoğalması için gerekli olan çevre ısısını değiştirmek yolu ile de enfeksiyonun durdurulmasını sağlamaktadır. Yüksek ateş çoğunlukla zararlı bir şeymiş gibi değerlendirilir. Bu da çok haksız bir değerlendirme sayılmaz çünkü, ateş yükselmesinin canlı yönünden bir çok yararı olsa da bunun da bir dengede olması gerekir. Denge bozulduğunda ateş zararlı da olabilir. Zararları içinde en iyi bilineni ateşli havaledir. Bunun dışında ateş beyin ve sinirler başta olmak üzere bir çok organda hasara da neden olabilmektedir. Ateş ölçümü hasta çocuğun değerlendirilmesinin çok önemli bir bölümünü oluşturur, çoğunlukla anne ve baba çocuğun ateşini, ateş düşürücü vermek veya hekimi aramak konularında karar vermek için ölçer. ATEŞ ÖLÇÜMÜ EN GÜVENİLİR ŞEKİLDE NASIL YAPILABİLİR? Ağız, rektal yol (makat), koltuk altı veya çok nadir olarak da kulak yolu vücut ısısını ölçmek için kullanılan yollardır. Koltuk altı ısısı, gerçek vücut ısısından biraz daha düşüktür. Çocuklarda koltuk altından alınan ateş ölçümü çok güvenilir değildir. Bu yöntemle evde yapılan ölçümlerde % 75 oranında gerçekte yüksek olan ateş normal olarak ölçülebilmektedir. Çocuklarda ağızdan alınan ısı tam vücut ısısını yansıtırsa da sıcak veya soğuk gıda yenilmesinden veya hastada hızlı soluma olduğu durumlarda etkilenebileceğinden pek önerilmemektedir. Doğru uygulandığında makattan ısı ölçümü en doğru ve en emin yol olarak görülmekte ve 2.5 yaşından küçük çocuklarda bu yolun kullanılması önerilmektedir. Makat yönteminin güvenirliliğinin yüksek oluşu ve az zaman alması gibi avantajları vardır. Koltuk altı ile makat ölçümleri arasındaki fark 3oC ‘ye kadar çıkabilir ve çocuklarda makattan alınan vücut ısısının 38oC ‘ye kadar çıkması normal olarak kabul edilebilir. Ateş ölçümü yapılırken termometrenin ölçümün yapıldığı bölgede ne kadar süre tutulacağı da önemlidir. Civalı termometreler ile yapılan ölçümlerde son değeri görmek için makat ölçümlerinde 2 , ağız ölçümlerinde 7, koltuk altı için ise 9 dakika tutmak gerekir. Bebeğin ateşini ölçmek için aşağıdaki yolu tak,p etmek gerekir; 1) Termometrenin ucu temizlendikten sonra, civa haznesi bulunan ucun kaygan olması için az miktarda vazelin ya da yağlı krem sürülür, 2) Termometre silkelenerek civa kolonunun üst ucunun 35oC ‘nin altına gelmesi sağlanır, 3) Yatar pozisyondaki bebeğin her iki ayağı bir elle tutulup bacakları kıvrılarak karına doğru itilir, diğer elle termometre işaret parmağı ve baş parmak arasında civadan 2-3 cm uzaktan tutulur (Derece yatay düzlemde 30 derece açı yapacak ve civalı ucu en aşağıda olacak şekilde tutulmalıdır), 4) Termometre 2 dakika kadar makatta tutulduktan sonra çıkarılır ve civalı kolondaki yükselme okunur, 5) Termometre ateş ölçümünden sonra uygun şekilde temizlenir ve kendi kabında saklanır. ATEŞLİ ÇOCUĞA YAKLAŞIM NE OLMALIDIR? Ateşli çocuk genellikle huzursuzdur, iştahsızdır ve vücut su kaybetmiştir. Ateşin yükselmesi ile vücut metabolizmasında her 1oC için %10-12'lik bir artış olmaktadır, buna bağlı olarak da vücudun oksijen ve su ihtiyacı artmaktadır. Özellikle 6 ay - 6 yaş arası çocuklarda yüksek ateş oryantasyon bozukluğu, halüsinasyon ve ateşli havaleye yol açabilir. Bundan dolayı ateşin düşürülmesindeki esas neden çocuğun rahatlamasını sağlamaktır. Bugün çocuklarda ateş düşürücü olarak kullanılan bir çok ilaç bulunmaktadır. Bu ilaçlar farklı mekanizmalar ile ateşi düşürür, ancak unutulmaması gereken hangi ilaç seçilirse seçilsin kalıcı bir etki sağlamak için ilacın çocuğun ağırlığına uygun dozda düzenli olarak verildiğine dikkat edilmesi gerektiğidir. Hemen tüm ilaçların gereksiz kullanımlarında zararlı etkileri olabileceğinden, bir uzmana çocuk için gerekli olan doz danışılarak uygun ilacın seçimi yapılmalıdır. Soğuk uygulama ateşin düşürülmesinde ilaçlara yardımcı olmak, ilaçların faydasız olacağı durumlarda ateşi düşürmek amacı ile veya allerjik veya karaciğer yetmezliği gibi ilaç kullanmaya engel durumu olan hastalarda uygulanabilir. Soğuk uygulama 29-32oC arasında ılık su ile yapılmalıdır. Alkol hızla vücut ısısını düşürebileceğinden çocuklarda kesinlikle kullanılmaz. Sonuç olarak ateşin 38-39oC olduğu durumlarda bebek yakından izlenmeli, ateş 24 saatte düşmüyorsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Eğer ateş 39oC ya da üzeri ise vakit geçirilmeden doktora başvurulması uygun olur. Prof. Dr. Selda Bülbül Kırıkkale üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Başkanı

Bu haber toplam 97 defa okunmuştur
Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.