1. YAZARLAR

  2. ALAATTİN KARAER

  3. 2018 Yılında Kaybettiklerimiz (43)
ALAATTİN KARAER

ALAATTİN KARAER

SANAT KALEMİ
Yazarın Tüm Yazıları >

2018 Yılında Kaybettiklerimiz (43)

A+A-

sanat kalemi

2018 Yılında Kaybettiklerimiz (43)

                                                 Ara GÜLER!

alaattin-karaer--kose-yazisi3-034.jpg

      Ben insan fotoğrafçısıyım diyen Ara Güler’in ölüm haberini gece haberlerini izlerken öğrenmiştim. Bir önceki gece aynı saatlerde, şair-yazar Bahaettin Karakoç’u kaybetmiştik. Değerler arka arkaya göç ediyor. 1 Ekim’de ölen babamı yalnız bırakmayacaklar.

      Tarihçi İlber Ortaylı; Türkiye bir tarihçisini kaybetti diyebiliriz. Memleketimizin en enteresan çağında, yani 2. Cihan Savaşı’ndan sonraki modernleşme evresini onun kadar ekrana getiren yoktur. Zamanın ne olduğunu kavrayan birisiydi. Çok kişi o zamanları kavrayamamıştır. Hepimiz yaşadıklarımızı unutacaktık ama onun sayesinde hatırlıyoruz.” dedi.

      Ara Güler’in, öncelikler hayatından bahsederek başlayalım ve daha sonra sanat hayatına göz atalım hep birlikte!

      1928 yılında Eczacı bir baba ve ev kadını bir annenin çocuğu olarak İstanbul’da Beyoğlu’nda doğmuştur. Lisedeyken film stüdyolarında sinemacılığın her dalında çalışırken, babası sayesinde tiyatrocu çevresine yakın olan Ara Güler, Muhsin Ertuğrul’un Tiyatro kurslarına devam etti. Çünkü yönetmen ve oyun yazarı olmak istiyordu.

      1950 Lise yıllarında babası 35 milimlik film makinesini ve fotoğraf makinesi alıp, Yeni İstanbul Gazetesi’nde foto muhabiri olarak işe girmesine yardımcı olmuştur. Aynı zamanda İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne devam etti.  İlk çektiği fotoğraf; 1950 yılında Ticaniler denen gerici bir grubun kırdıkları İstanbul Gümüşsuyu’ndaki Atatürk heykelinin resmidir.

      1953 yılında Henri Cartier Bresson ile tanışarak Paris Magnum Ajansı’na katıldı ve İngiltere’de yayımlanan “Photography Annual Antalojisi” onu dünyanın en iyi 7 fotoğrafçısından biri olarak tanımladı. Aynı yıl ASMP’ye (Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği) tek Türk üye olarak kabul edildi.

      1954 yılında Hayat Dergisi’nde fotoğraf bölüm Şefi olarak çalışmaya başladı.

      1958 yılında Time-Life, Paris-Match ve Der Stern dergilerinin yakın doğu foto-muhabirliği görevlerini üstlendi.

      1962 yılında Almanya’da çok az fotoğrafçıya verilen “Master of Leica” unvanını kazandı. 

      İsviçre’de çıkan Camera dergisinde kendisine özel bir sayı ayırdı.

      1964 yılında Mariana Noris’in ABD’de basılan “Young Torkey” isimli yapıtında fotoğrafları kullanıldı.

      1967 yılında Japonya’da çıkan “Photography of the World” antolojisinde Richard Avedon ile birlikte bir dizi fotoğraf yayınlandı.

      1967 yılında Kanada’da açılan İnsanların Dünyasına Bakışlar sergisinde,

      1968 yılında New York Modern Sanatlar Galerisi’nde düzenlenen Renkli Fotoğrafın On Ustası isimli sergide aynı yıl Almanya’da, Köln’de Fotokina Fuarı’nda yapıtları sergilendi.

      1970 yılında “Türkei” isimli fotoğraf albümü Almanya’da yayımlandı. Sanat ve Sanat tarihi konularındaki fotoğrafları ABD’de Time-Life, Horizon ve Nesweek kitap bölümlerince ve İsviçre’de Skira Yayınevi tarafından kullanıldı.

      1971 yılında Lord Kinross’un Hagia-Sophia (Ayasofya) kitabının fotoğraflarını çekti. Yine Skira yayınevince Picasso’nun 90. yaş günü için yayınlanan Picasso Metamorphose et unite isimli kitap için Picasso’nun foto-röportajını yaptı.

      1972 yılında Paris Ulusal Kitaplıkta sergisi açıldı.

      1975 yılında ABD’ne davet edildi ve birçok ünlü Amerikalının fotoğraflarını çektikten sonra Yaratıcı Amerikalılar adlı sergisini dünyanın birçok kentinde sergiledi. Yine aynı yıl Yavuz zırhlısının sökülmesini konu alan Kahramanın Sonu adlı bir belgesel film çekti.

      1980 yılında fotoğraflarının bir kısmı Karacan Yayıncılığın bastığı Fotoğraf adlı kitabında bastırdı.

      1986 yılında Hürriyet Vakfı’nca basılan Prof. Abdullah Kıran’ın yazdığı Mimar Sinan kitabını fotoğrafladı. Aynı kitap 1987 yılında Institute of Turkish Studies tarafından İngilizce olarak yayınlandı.

      1989 yılında Ara Güler’in Sinemacılar kitabı basıldı.

      1991 yılında Dışişleri Bakanlığı için Halikarnas Balıkçısı’nın (Cevat Şakir Karaağaçlı) The Sixth Continent adlı kitabını fotoğrafladı.

      1999 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, meslekte 50 yılını dolduran gazetecilere verilen “Burhan Felek” basın hizmet ödülü.

      Bu arada bütün dünyayı gezerek foto röportajları yapmış ve bunları Magnum Ajansı ile dünyaya duyurmuştur. İsmet İnönü, Winston Churchil, Indira Gandi, John Berger, Bertrand Russel, Bill Brandt, Alfred Hitchcock, Ansel Adams, Imogen Cunningham, Salvador Dali, Picasso gibi birçok ünlü kişi ile röportaj yapmış ve fotoğraflarını çekmiştir.

      Yaşamı boyunca kendisi için fotoğraf sanatçısı tanımını kabul etmeyip, foto muhabiri olduğunu söylemişti.

      Fotoğraf dünyasının çok önemli yayınlarında fotoğrafları kullanıldı, kendisinden bahsedildi. Fotoğrafın sanat dalı olmadığını düşünmüştür.

      Fotoğrafları Paris Ulusal Kitaplıkta, ABD’de Rochester Georg Eastman Müzesi’nde Nebraska Üniversitesi Sheldon Koleksiyonu’nda bulunuyor. Köln Mueseum Ludwing’de Das lmaginare Photo Museum’da fotoğrafları sergileniyor. 

       16 Ağustos 2018 tarihinde 90. doğum gününde İstanbul’da Ara Güler Müzesi açılmıştı.

  Ödülleri;

  • 1979 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Birincilik Ödülü (foto muhabirliği dalında).
  • 2000 Fransa Legion d’honneur nişanı.
  • 2004 Yıldız Üniversitesi fahri doktora unvanı.
  • 2005 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü.
  • 2008 İstanbul Fotoğraflarıyla İstanbul Turizm Özel Ödülü.
  • 2011 Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük ödülü.

 

     Kitapları; Fotoğraflar, Ara Güler’in Sinemacıları, Sinan, Thames and Hudson, Living in Turkey, Londra ve New York, Eski İstanbul Anıları, Bir Devir Böyle Geçti - Kalanlara Selam Olsun, Yitirilmiş Renkler, Yüzlerinde Yeryüzü, Ara Güler’e Saygı, Babilden Sonra Yaşayacağız, İstanbul des Djinns, Yeryüzünde Yedi İz, 100 Yüz, Retrospektif – 50 Yıl Fotojurnalizm, Ara Güler, Ara’dan Yetmişyedi Yıl Geçti, Beyaz Güvercinli Adam…

 

     Her çektiği fotoğrafla ilgili anısı bulunan, fotoğraflarıyla zamanı durduran, Türkiye’de yaratıcı fotoğrafçılığının uluslar arası alanda ün kazanmış en önemli temsilcisi olan Ara Güler’le ilgili anıları yazmakla bitmez.

     17 Ekim 2018 tarihinde gecesi aramızdan ayrıldı.

     Ailesinin ve sevenlerinin başı sağ olsun!

alaattin-karaer--kose-yazisi2-072.jpgalaattin-karaer--kose-yazisi1-076.jpg

Bu yazı toplam 307 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.