1. YAZARLAR

  2. ALAATTİN KARAER

  3. 2018 Yılında Kaybettiklerimiz (30)
ALAATTİN KARAER

ALAATTİN KARAER

SANAT KALEMİ
Yazarın Tüm Yazıları >

2018 Yılında Kaybettiklerimiz (30)

A+A-

sanat kalemi

2018 Yılında Kaybettiklerimiz (30)

Mahmut MAKAL!

alaattin-karaer--kose-yazisi-081.jpg

“Ciddi görünüşü ve ateşli anlatımı, sözündeki doğruluğu ve sakınmazlığı ile Makal, kolayca boyun eğecek kişilere benzemiyor. Doğru bildiğini söylemeye, cehalet ve yoksulluğa karşı savaşına devam ediyor. Durmadan yazıyor, kitapları İngilizce, Rusça ve Fransızca dillerine çevriliyor.”

Sophie Lannes

 

     “Köy Edebiyatı” akımını başlatan, yazarı ile özdeşleşen, okuyan, okumayan herkes tarafından bilinen, gerçekçi edebiyatın temel başvuru kitaplarından birsi olan “Bizim Köy” kitabının yazarı, köy edebiyatının kurucularından eğitimci Mahmut Makal’da sessiz sedasız aramızdan ayrıldı. Ayrılığı yaz tatiline geldiği için, ölümü duyulmadı sanırım.

      Türk eğitim sistemine çok önemli katkıları olan, eğitim bilimci, köy enstitülerinin mimarı ve dönemin İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç; “Köyün içyüzünü olduğu gibi aksettiren bu yazılar köy davasını ele alacak olanlar için bir ayna vazifesi görecek, onları yanlış yollara sapmaktan kurtaracaktır. Bu bakımdan çalışmaların, memleket için çok hayırlı olacaktır. Gerçeği olduğu gibi görerek buna dayanan işler yapılırsa çetin zannedilen sorunları çözmek kolaylaşır. Yazılarında birçok insan için yüzyıllar boyunca meçhul kalmış ve bu nedenden çözülemez bir düğüm sanılan sorunları açık açık arka arkaya dizişin, köylerin kalkınması hesabına iş yapmak isteyenlere büyük kolaylıklar hazırlamaktadır. Bu yazılarda, ayrıca bizim henüz pek alışık olmadığımız bir üslup ve eda şekli vardır ki, köy dilinin ulusal edebiyatımıza mal olması için böyle yazılara pek muhtacız.Onun için bu bakımdan da hizmetin büyüktür.” demiştir.

     1930 yılında, bir çiftçinin oğlu olarak, Aksaray’ın Gülağaç ilçesi Demirci Kasabası’nda doğdu. 1943 yılında Konya Ereğlisi’nde bulunan İviz Köy Enstitüsü’nü bitirdi. Edebiyata şiirle başladı. 1945 yılında “Türk’e Doğru” ve 1946 yılında “Köy Enstitüsü” dergilerinde yayınlanan şiirleriyle yazmaya başladı.. Daha sonra “Varlık” dergisinde yer alan “Köy Notları” ile dikkat çekti.

      Enstitü’yü bitirdikten sonra, 6 yıl öğretmenlik yaptı. 1950 yılında öğretmenlik yıllarındaki gözlemlerini “Bizim Köy” isimli kitapta yayınlayarak büyük yankı uyandırdı. Köy Edebiyatı akımının başlangıcı olarak anılan bu kitap nedeni ile tutuklanıp bir süre cezaevinde yattı.

      1953 yılında Ankara Gazi Enstitüsü’ne girdi ve o yıllarda Fransa’da Avrupa Sosyoloji Merkezine araştırmaya gitti. 1965 seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi’nden İstanbul adayı oldu.

      Antalya, Ankara ve Adana bölgesinde İlköğretim Müfettişliğinde bulundu. 1971 yılında İstanbul Sağır ve Dilsizler Okulu’nda Türkçe öğretmeniyken görevi bıraktı. 1971-1972 yılları arasında Bizim Köy Yayınları’nı yönetti. 1972 yılında Venedik Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı dersleri verdi.

      Köy öğretmenliği yaptığı dönemde, çeşitli dergilerde şiirleri yayınlandı.

      Eserleri: Bizim Köy, Köylümden, Hayal ve Gerçek, Memleketin Sahipleri, Kuru Sevda, 17 Nisan, Köye Gidenler, Kalkınma Masalı, Eğitimde Yolumuz Nereye, İplik Pazarı, Kamçı Teslimi, Halktan Ayrı Düşenler, Ötelerin Havası, Yer Altında Bir Anadolu, Bu Ne Biçim Ülke, Zulüm Makinesi, Kokmuş Bir Düzende, Açlık Pınarı, Karanlığı Zorlayanlar, Köy Enstitüleri ve Ötesi, Bir İşçinin Günlüğünden, Hayal ve Gerçek-Değişenler, Ağlattı, Anımsı Acımsı, Faust’un Dediği, Deli Mehmet’in Türküsü, Bozkırdaki Kıvılcım, Ötelerin Havası, Memleketin Sahipleri, Yer Altında Bir Anadolu…

      Eserlerinden bazıları Almanca, Rusça, Fransızca, İngilizce, Macarca, İtalyanca, Bulgarca, Lehçe, Romence ve İbranice gibi çeşitli dillere çevrildi.

      1966 yılında Unesco Dünya Kültürüne Hizmet Ödülü.

      1967 yılında Unesco tarafından dünya gençliğine örnek insan olarak seçildi.

      1977 Türk Dil Kurumu Ödülü sahibi yazar,

      1967 yılında Unesco tarafından dünya gençliğine örnek insan olarak seçildi.

      Köy Enstitüsü’nden yetişen ilk yazarlardandır. Geri kalmış, cehaletin, yoksulluğun batağında geri bıraktırılmış köylüye yaşamı boyunca hem öğretmen hem de yazar olarak destek olmuş, yol göstermiştir. Köy Enstitülü yazarlara öncülük etmiştir. Türk romancılarına yeni kaynak göstermiştir.

    10 Ağustos 2018 tarihinde aramızdan ayrıldı.

      Ailesinin ve sevenlerinin başı sağ olsun!

 

Bu yazı toplam 162 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.